De beroepskeuzetest is niet meer weg te denken in onze maatschappij. Zelfs middelbare scholieren krijgen er al mee te maken bij hun profielkeuze. Een beroepskeuzetest analyseert je persoonlijkheid en adviseert daar passende beroepen bij. Het uitgangspunt daarbij is dat als je een beroep kiest dat aansluit bij persoonlijkheid, je tevredener bent en succesvoller.

RIASOC model van Holland

De basis van de meeste beroepskeuze testen is het model van de Amerikaanse psycholoog John Holland. Holland heeft 6 type persoonlijkheden geïdentificeerd waarmee mensen en beroepen te typeren zijn. Zijn model wordt RIASOC genoemd, waarbij elke letter een persoonlijkheidstype aangeeft.

  • Realistisch
    Realistische mensen houden van praktische activiteiten, waarbij ze met hun handen moeten werken. Veel van deze beroepen vinden buiten plaats.
    Een realistisch beroep is het tegenovergesteld van een kantoorbaan waar je de hele dag binnen zit en is ook het tegenovergestelde van een sociaal beroep waarin je met mensen werkt.
    Typische hobby’s zijn: tuinieren, het hebben van huisdieren of sleutelen aan auto’s.
  • Intellectueel
    Intellectuele mensen zijn onderzoekend, analytisch en leren graag. Ze observeren, onderzoeken en analyseren graag.
    Over het algemeen hebben zij een hekel aan routine en situaties waarbij ze sociaal moeten optreden.
    Typische hobby’s zijn: denksporten, een andere taal leren of een extra studie volgen.
  • Artistiek
    Artistieke mensen zijn creatief en artistiek. Ze hebben  een voorkeur voor vrije, ongestructureerde activiteiten, waarin zij zich op kunstzinnige wijze kunnen uiten.
    Zij houden niet van geordende, systematische werkzaamheden en bezitten over het algemeen weinig administratieve vaardigheden
    Typisch hobby’s zijn: schilderen, fotograferen, koken of musea bezoeken.
  • Sociaal
    Sociale mensen houden van werkzaamheden waarin zij met andere mensen kunnen omgaan.
    Zij bezitten verschillende contactuele vaardigheden, vaak in tegenstelling tot technische vaardigheden.
    Typische hobby’s zijn: teamsporten, vrijwilligerswerk of met vrienden uit eten gaan.
  • Ondernemend
    Ondernemende mensen zijn initiatiefrijk, durven risico te nemen en kunnen anderen overtuigen. Daarentegen houden zij niet van wetenschappelijke activiteiten.
    Typische hobby’s zijn: trainen en coachen bij een sportvereniging, politieke nevenfuncties of ander bestuurswerk.
  • Conventioneel
    Conventionele mensen hebben een voorkeur voor duidelijke regels, geordende werkzaamheden en werken volgens een systematische aanpak. Zij zijn over het algemeen erg goed in administratieve taken.
    Typische hobby’s zijn: dingen verzamelen of een familiestamboom uitzoeken.

De meeste mensen score hoog op 2 of 3 van deze kenmerken. Ook beroepen zijn te typeren door middel van deze kenmerken. Waarschijnlijk zullen beroepen je aanspreken die op dezelfde kenmerken hoog scoren als waarop jezelf hoog scoort.

Hoe scoor jij op de RIASOC?

 Je kunt een gratis beroepskeuzetest doen op: https://www.jobpersonality.com/beroepskeuzetest. Deze site werkt heel simpel met tekeningen van beroepen. Al ziet het er misschien wat simpel uit, juist het plaatje zorgt ervoor dat je het goede beeld hebt. Er is ook een link naar beroepen.

Een ander mogelijkheid voor korte versie van een beroepskeuzetest gebaseerd op Holland is te vinden op: https://www.123test.nl/beroepentest/. Op die site zijn ook voorbeeld beroepen te vinden van je eigen typering.

Nadelen model RIASOC

Er zijn een aantal beperkingen van het RIASOC model:

  1. Als het model klopt dan moeten mensen die werken in matchende beroepen succesvoller en tevredener zijn, dan mensen die werken in niet-matchende beroepen. Onderzoek toont dit echter niet overtuigend aan.
  2. Het beroep zegt soms niet zoveel omdat de omgeving (organisatie, cultuur) waarin het beroep uitgeoefend wordt, enorm veel verschil kan uitmaken. Zo is een inkoper binnen een technisch bedrijf een totaal andere inkoper dan binnen een non-profit organisatie.
  3. De aanbevolen beroepen zijn de beroepen die op de belangrijkste kenmerken hoog scoren. Soms echter kun je zo erg een kenmerk willen vermijden, dat juist je laagste score allesbepalend zou moeten zijn.

MBTI model van Myers-Briggs

Een ander instrument dat vaak gebruikt wordt in loopbaan perspectief is de Myers-Briggs Type Indicator (MBTI). Dit is een systematiek om de verschillen in persoonlijkheid van mensen te classificeren. Het model is ontwikkeld door Katharine Cook Briggs en haar dochter, Isabel Briggs Myers op basis van theorieën van Carl Gustav Jung. Volgens Jung hebben mensen voorkeuren op vier gebieden:

  1. Extraversie-Introversie. Waar krijg je energie van? Ben je naar buiten gericht of meer naar binnen?
  2. Sensing-Intuition. Waar besteed je aandacht aan als je informatie verzamelt? Gaat je voorkeur uit naar realistische en feitelijk informatie of naar intuïtieve en globale informatie?
  3. Thinking-Feeling. Hoe maak je beslissingen? Neem je beslissingen op basis van objectieve en rationele gronden of op basis van subjectieve en persoonlijke?
  4. Judging-Perceiving. Wat voor soort leven leid je? Houd je van een geordend en gestructureerd leven of van een spontaan en flexibel leven?

Hoe scoor jij op de MBTI?

Een gratis test is weer te vinden op https://www.123test.nl/jung-persoonlijkheidstest/ of op http://tests.psychologiemagazine.nl/Persoonlijkheid/Test%20persoonl...

Nadelen model MBTI

Ook zijn er beperkingen aan het gebruik van het MBTI model: Alhoewel MBTI zeer populair is (er zijn veel commerciële toepassingen, vaak met allerlei kleuren modellen) bestaat er geen wetenschappelijke onderbouwing voor deze theorie. MBTI is ontwikkeld door moeder en dochter Myers en Briggs, die nooit een psychologische opleiding kregen en zich enkel baseerden op het werk van Carl Gustav Jung. Jung heeft echter nooit aan wetenschappelijk onderzoek gedaan.

Conclusie

De waarde van beroepskeuze testen is er, maar is beperkt. De persoonlijkheidsmodellen die ten grondslag liggen aan die testen zijn vaak niet wetenschappelijk onderbouwd en de testen zijn vaak niet betrouwbaar (bij herhaling krijg je een andere score) of valide (wat voorspellen ze nu echt?) . De Big Five is wel wetenschappelijk onderbouwd en daar ontbreekt vaak een link mee. Hoe erg is dit? Helemaal niet als je de uitslag niet té serieus neemt en als startpunt ziet van een discussie en zoektocht.

Twee vragen zijn belangrijk als je een beroepskeuze test gedaan hebt of gaat doen:

  1. Wil je je loopbaan laten bepalen door je interesses?
    Het is op zijn minst van belang te weten dat er andere grondslagen kunnen zijn voor loopbaankeuzes, zoals je levensfase, sociale of geografische overwegingen, het salaris of morele overwegingen en waarden. In dit kader is het verhelderend je loopbaan niet alleen metaforisch te zien als “fit” maar ook te zien als erfenis, cyclus, actie, reis, rol, relatie, bron, of als verhaal.
  2. In plaats van na te denken over een ander beroep, kun je ook nadenken over het zelf vorm geven van je huidige beroep, ‘job craften’ genoemd. Ik zal daar in een volgende blog over schrijven.

Drs. Patricia de Wit MSc. is coach en heeft haar eigen bedrijf Patricia de Wit Coaching. Zie www.patriciadewit.comZij schreef naast artikelen in vakbladen, boeken over talentmanagement, motivatie, persoonlijke effectiviteiten geluk. 

Aantal keer bekeken: 55

Plaats een reactie