Het Nieuwe Werken en de Plantsoenendienst.

Het Nieuwe Werken, waarom wil ik er eigenlijk nog iets over zeggen, waarom voel ik de "need" om er over te schrijven? Is het omdat het een hype is, zoals zoveel zaken op het ogenblik, waar ik ook graag een mening over wil hebben. Heb ik eigenlijk wel iets wezenlijks toe te voegen aan al die artikelen, columns, speeches, workshops, seminars etc. van al die wijze en slimme mensen die daar al vele malen heel veel dingen over gevonden hebben.

Ja en toch wil ik het. Omdat alles wat we lezen gaat over de IT kanten, de tijd en plaatsongebonden kanten, de management kanten of de werkprivé balans kanten. En misschien wil ik er wel gewoon over schrijven, omdat ik er zelf zo'n ontzettend grote aanhanger van ben.

Wat is dat nou eigenlijk Het Nieuwe Werken? Ik las laatst een stukje over dit onderwerp die begon met een dagindeling van een werkende vader in het jaar 2020. Op maandagochtend was hij aan het hockeyen of golfen of zoiets met zijn vrienden of kinderen, ging daarna nog even lunchen en toen in het park aan het werk. 's Avonds was hij dan nog wel bezig met het voorbereiden van een presentatie die hij de volgende dag in Dubai moest houden. Ergo, ik doe 's ochtends mijn ding, want 's avonds ben ik toch aan het werk (ik maak mijn uurtjes, maar vul ze zelf in). Maar gaat het daar nou werkelijk om? Volgens mij niet. Ja het is mooi meegenomen, en het is zeker een gevolg van dat we dit kunnen doen. Maar volgens mij gaat het om iets veel wezenlijker, n.l. de wijze waarop we als organisaties kijken naar hoe we samenwerken, hoe we opdrachten uitvoeren en hoe we afspraken maken en nakomen. En misschien nog wel belangrijker, waar we verantwoordelijkheden neerleggen.

Ja ik weet het, daarnaast willen we in een omgeving werken... (kantoor, thuis, café, park, trein, kort samengevat de planeet, die nog wat langer meegaat dan de volgende 50 jaar... ik weet dat er een houdbaarheidsdatum aan onze mooie blauwe bol zit, maar ik hoop toch zeker dat deze nog 5 miljard jaar meegaat)...die ons uitnodigt om te werken, om innovatief en creatief te zijn. Maar valt dit niet eerder onder een andere hype, n.l. Duurzaam Ondernemen. Niet meer 2 uur heen een terug in de file op de A2, samen met nog tienduizenden andere mensen. Reken maar eens uit wat ons dat allemaal gaat besparen. Niet alleen in benzine en tijd, maar gewoonweg in de hoeveelheid haren die uit hoofden getrokken worden en nagels die worden afgebeten.

Het gaat dus niet om tijd en plaats ongebonden werken, ja het is er een gevolg van en ja de IT branch en al haar technologische ontwikkelingen van de afgelopen jaren (zeg maar gerust decennia) heeft er voor gezorgd dat we dit zo kunnen doen. Maar die redenering zou inhouden dat Het Nieuwe Werken voor grote groepen van onze bevolking niet relevant zou zijn. Dat zij er niet van kunnen "genieten", van kunnen profiteren, omdat ze nou eenmaal een functie uitoefenen die wel degelijk tijd en plaats gebonden is. Ik denk maar even zo uit de losse pols aan ziekenhuispersoneel, vakkenvullers, straatvegers, plantsoenendienstmedewerkers, brandweermannen (ik zou het toch heel erg jammer vinden als ze net een boom in het park stonden te blussen als mijn huis, waar ik net nog zo lekker in zat te Nieuwe Werken voor mijn ogen aan het afbranden is), horecapersoneel... alhoewel de huiskamerrestaurants steeds populairder worden. Maar jullie begrijpen wel waar ik heen wil, anders kom ik nog met zeker 10 spitsvondige voorbeelden en dat leest niet lekker meer. Ik bedoel het uiteindelijke doel is toch om de arbeidsproductiviteit omhoog te krijgen, toch? Ook voor medewerkers die niet de mogelijkheid hebben om gebruik te maken van de positieve uitvloeiselen van Het Nieuwe Werken, tijd en plaats ongebonden, moeten kunnen Nieuw Werken. Ook zij kunnen meer verantwoordelijkheid krijgen, kunnen op een andere wijze aangestuurd en aangesproken worden door leidinggevenden. Let wel, die leidinggevende zit waarschijnlijk wel met een laptopje in het park te werken.

Maar nog even terug naar die plantsoenendienst. Want daar ligt uiteindelijk het beste voorbeeld van de rijkdom die het Nieuwe Werken ons biedt. In een niet nader te noemen Gemeente, was er eens een plantsoenendienst. Plantsoenendienst manager zegt tegen zijn teamleden "maai gras in straat x". Dit verwordt uiteindelijk een planning en de komende 2 jaar wordt elke dinsdag in straat x het gras gemaaid. Ongeacht of het sneeuwt of vriest, zomer of winter is, het is verworden tot een planning (o gruwel). In alle wijsheid van deze ene gemeente hebben ze het proces omgedraaid. Niet de manager, oftewel de planning bepaalde of het gras wel of niet gemaaid moest worden, maar het team van plantsoenendienst medewerkers. De verantwoordelijkheid van wat wanneer gedaan moest worden werd bij het team zelf neergelegd. Resultaat een veel beter, mooier en gezonder plantsoen. En waarom, omdat het team zelf eigenaar werd, ze voelden zich verantwoordelijke en er was veel meer flexibiliteit. Zo konden ze veel beter inspelen op wat er daadwerkelijk moest gebeuren. Het gras werd gemaaid wanneer het gemaaid moest worden, waardoor er ruimte ontstond om andere zaken op te pakken die op dat ogenblik urgenter waren, b.v. water geven. Eigenaarschap en flexibiliteit om het werk zelf in te richten, daar gaat het bij Het Nieuwe Werken om. En dit past binnen elke organisatiestructuur die er bestaat; piramidestructuur, rondjes, netwerken, harkjes, blokjes, vierkantjes... het gaat daar niet eens over. Het Nieuwe Werken gaat over cultuur en cultuuraanpassing, vertrouwen, samenwerking, afspraken maken en afspraken nakomen. Het gaat over cultuur en niet over structuur. En het gaat vooral over (eigen) verantwoordelijkheid die zo laag mogelijk in de organisatie hoort te liggen. En dat mensen is mijn beschouwing op het Nieuwe Werken... denk plantsoenendienst...

Toch nog één puntje ik kan het niet laten en m.i. is het te belangrijk. Tijd en plaats ongebonden werken wordt ook wel eens gezien als de oplossing voor werkprivé balans. Ik heb daar grote vraagtekens bij. Tijd en plaats ongebonden werken kan een oplossing zijn als je het verwart met thuiswerken. Tuurlijk kan ik de was doen tijdens het schrijven aan mijn blog, maar dat heeft dus niets met Het Nieuwe Werken te maken en ook niet met tijd en plaats ongebonden werken. Dit heeft met thuiswerken te maken. Plaats en tijdongebonden werken draagt juist het grote risico met zich mee dat medewerkers nooit meer "vrij" hebben. Dat ze altijd met werk bezig zijn en nooit meer de knop uitzetten. Prima voor sommigen, een regelrechte valkuil voor zo velen die elke dag weer de druk voelen om te laten zien dat ze iets toe te voegen hebben. Prestatiedrang... en daar kan juist het Nieuwe Werken wel een positief effect op hebben.
(Meer berichten te vinden onder www.irongen.blogspot.com.)