Een leidinggevende is ook maar een mens.

De aanleiding voor deze bijdrage is de interessante discussie n.a.v. het artikel van Jacco van den Berg: Laat je nooit coachen door je eigen leidinggevende.

Als je, zoals schrijver dezes, dagelijks aan de slag bent met leidinggevenden die praten over hun medewerkers en medewerkers die praten over hun leidinggevende, dan constateer je al snel dat leidinggevenden net als medewerkers gewone mensen zijn. Met alle hebbelijke en onhebbelijke dingen. En vervolgens blijkt dat het gespreksthema van een leidinggevende steeds weer gaat over het verminderen van het gedoe en het gezeur van medewerkers. Dit alles ongeacht het niveau van de leidinggevende of de professionaliteit van de organisatie. Men droomt van medewerkers die hun taken goed en zonder morren uitvoeren. Die misschien zelfs wel eens ongevraagd iets extra’s willen doen.
Toegegeven, het klinkt nogal negatief, maar het is niet anders.

Casus: Elly
Elly is werkzaam als secretaresse en getrouwd, twee kinderen in de leeftijd 8 en 13. Zij functioneert goed en zit goed in haar vel. Al een tijdje echter ziet zij er niet goed uit en daarnaar gevraagd geeft ze schoorvoetend aan dat haar man al ruim een half jaar een buitenechtelijke relatie heeft. Hoop gedoe. Man de deur uit en de kinderen en zijzelf overstuur. Na weken komt haar man tot het besef wat hij achterlaat en wil weer terug komen. Hij verbreekt de relatie met zijn vriendin en belooft Elly haar nooit meer te bedriegen. Bij Elly grote twijfels. Enerzijds wil ze graag dat het weer wordt zoals vroeger, anderzijds zit ze vol twijfels, want zegt ze: hoe kan ik hem ooit weer geloven, nadat hij lange tijd zo tegen mij gelogen heeft. Op de keper beschouwd, is dat liegen wat haar het meest heeft gekwetst. Haar vertrouwen in hem is verdwenen. Het weten dat hij gelogen heeft, kan ze maar niet uit haar hoofd zetten. Elke keer als haar man opbelt dat hij later thuis is, komt de pure twijfel weer boven.
Elly heeft wat in de literatuur wel genoemd wordt carnal knowledge, fundamentele kennis van haar man die haar in de weg staat om weer de oude draad op te pakken. Carnal knowledge is kennis van basale menselijke verlangens, behoeften, twijfels, gedragingen, angsten e.d. Uiterst pijnlijk en schokkend als dat bij anderen bekend wordt.

In onze praktijk kan dat bijvoorbeeld zijn: fundamentele twijfels of men wel echt geschikt is voor dit vak; of men wel terecht op deze positie zit; hoe men om moet gaan met heftige sympathie- of antipathiegevoelens jegens leidinggevende of medewerkers; hoe men moet omgaan met bewust moeten liegen naar medewerkers omdat men weet van een ingrijpende maatregel die nog geheim moet blijven. Allemaal zaken waarvan men niet wil dat anderen en zeker niet binnen de eigen organisatie er iets van weten.

Als wij ons realiseren dat leidinggevenden ook maar gewone mensen zijn, en sterk onder druk staan van organisatorische invloeden, dan moet je als medewerker voorkomen dat hij carnal knowledge van jou verkrijgt. Dat zal en kan hij niet vergeten. Dus als een leidinggevende wil coachen, laat hij zich dan maar bezighouden met praktische zaken, zoals time management of prioriteiten stellen, maar niet met zaken die dieper liggen. Dat wel doen is gevaarlijk. Denk aan Elly. Haar relatie wordt nooit meer zoals die was!

Drs Ben Chr. Tomee
www.tomee.nl