Kantonrechter wijst vaker ontslag af sinds aanpassing kantonrechterformule

Op 5 november 2008 plaatste ik het bericht 'praktijkgevolgen aanpassing kantonrechterformule voor ontslagvergoedingen', waarin ik aangaf te verwachten dat die aanpassing per 1 januari 2009, die door de bank genomen een verlaging van ontslagvergoeding oplevert, tot een strengere toetsing van de ontslaggrond zal leiden, hetgeen vooral bij de ontslaggrond disfunctioneren vaker afwijzing tot gevolg zou krijgen.

Uit voorlopige cijfers van de sector Kanton van de Amsterdamse rechtbank, volgens kenners representatief voor het algehele beeld in Nederland, blijkt -naar een bericht in het FD van 8 december- inderdaad een toename van het aantal afwijzingen van 6 procentpunt. Dat brengt het totaal aantal afwijzingen op 18% tegen 12% vorig jaar. In 2007 was het aantal weigeringen nog 10%.

Voorlopige cijfers van het UWV tonen een afwijzingspercentage van 9,3% over 2009. Bedacht dient te worden, dat dit vooral ontslagen betreft met de bedrijfseconomische ontslaggrond, die veel gemakkelijker wordt toegewezen.

Verscheidene kantonrechters zien als reden voor de stijging een combinatie van laagconjunctuur, waarin meer werknemers hun ontslag aanvechten, en de begin dit jaar aangepaste kantonrechterformule, aldus kantonrechter Gerrard Boot; motiveringen worden beter gemotiveerd, waardoor ze ook kritischer kijken naar de ontslaggrond. Sjef de Laat, lid van de Kring van Kantonrechter spreekt van een 'indirect bijeffect'.

Wat zal dit voor de ontslagpraktijk betekenen? Uiteraard wordt ontslag per saldo over vrijwel de hele linie goedkoper.

Naar mijn ervaring heeft die kritischer toets vooral zijn uitwerking bij de ontslaggrond disfunctioneren; wat ik hierover vorig jaar schreef is wat mij betreft volop van toepassing gebleken, afgelopen jaar (lees voor CWI inmiddels UWV WERKbedrijf):

(bericht 5 november 2008)
"Als arbeidsrechtadvocaat verwacht ik dat de versoepeling vooral haar volle uitwerking zal hebben
bij reorganisatie-ontslagen; die worden in de praktijk immers zonder of met verweer van de werknemer met een vrij marginale toets van de door de werkgever opgevoerde bedijfseconomische grond toegekend door zowel CWI als kantonrechter.

Bij de meer in en rond de persoon van de werknemer gelegen ontslaggronden disfunctioneren en arbeidsconflict moet de werkgever nog steeds aan een relatief zwaardere 'dossiervormingstoets' voldoen. Het in de praktijk vaak incompleet zijn van het dossier (onvoldoende onderbouwde of vastgelegde kritiek, geen of niet lang/zwaar genoeg verbetertraject, onvoldoende pogingen doen een arbeidsconflict op te lossen) wordt vaak 'afgekocht' door een goede beëindigingsregeling aan te bieden.

Als die aangeboden regeling niet een hoog genoeg bedrag bevat, kan de 'smeermiddelfunctie' van de ontslagvergoeding niet meer goed vervuld worden en zullen werknemers bij (vermeend) disfunctioneren en een arbeidsconflict eerder en langer de hakken in het zand zetten en inzetten op behoud van het dienstverband -als niet een bedrag wordt geboden dat meer in de buurt komt van wat de huidige kantonrechtersformule oplevert. Niet alleen bestuursvoorzitters, maar ook lagere managementlagen en specialisten zullen bij indiensttreding vaker vooraf een beëindigingsregeling willen bedingen, die niet teveel afwijkt van de huidige, ruimere regeling. Ook zal ik er niet van opkijken als 'dissidente' kantonrechters vaker de C-factor zullen aangrijpen om werknemers (toch) een hogere vergoeding te bezorgen. Een van de redenen dat ontslag wegens disfunctioneren een stuk gemakkelijker te verkrijgen is bij de kantonrechter, is dat deze, in tegenstelling tot de CWI-organisatie, een ontslagvergoeding kan vergeven. De vergoeding en de ontslaggrond zijn zo min of meer 'communicerende vaten'. Daardoor zouden kantonrechters die minder ruimte hebben/voelen voor een 'afkoop' van een slecht opgebouwd ontslagdossier wel eens kunnnen opschuiven richting de CWI in strengheid van toestaan van een verzocht ontslag.. (einde bericht 5 november 2008)"