Leidt verdeling ziekterisico tot meer vaste banen ?

Elk kabinet ageert tegen werkgevers omdat ze vinden dat medewerkers te vaak tijdelijke overeenkomsten krijgen en dat er te weinig mensen een vaste baan hebben. Best grappig als je bedenkt dat dit júist komt door maatregelen die de regering zelf in het leven heeft geroepen.

Opheffen loondoorbetaling bij ziekte
Het grootste probleem is dat werkgevers twee jaar lang moeten doorbetalen bij een zieke medewerker. Sterker nog: in sommige gevallen kun je als werkgever 12 jaar aansprakelijk zijn voor de kosten van een zieke medewerker. Als je dit verandert, dan komen die vaste banen vanzelf. Daar kan geen Wet Werk en Zekerheid tegenop!

Risico’s werkgever
Als werkgever neem je financiële risico’s, dat is ondernemen, maar die risico’s moeten wel beperkt zijn, anders is de continuïteit van de organisatie –en daar mee de werkgelegenheid van alle werknemers- in het geding.

De twee jaar verplichte loondoorbetaling bij ziekte zijn een enorm risico voor een werkgever én daarmee de belangrijkste reden om geen mensen meer in vaste dienst aan te nemen.

Dit ziekterisico kan tot zelfs 12 jaar doorlopen en dus oplopen tot enkele tonnen ! Er zijn organisaties failliet gegaan hierdoor.

Kosten delen
Het afschaffen van dit risico voor werkgevers zou een enorme kostenpost opleveren voor de overheid en een gat in de overheidsfinanciën slaan van enkele miljarden per jaar. Ik snap dat een kabinet daar ook niet op zit te wachten.

Het zou een oplossing kunnen zijn om de kosten en het risico te verspreiden onder de betrokken partijen: overheid, werkgever en werknemer.

Oplossing: gedeelde smart
Een mogelijke oplossing is om de werkgever de eerste 3 of maximaal 6 maanden door te laten betalen in geval van ziekte. Als het verzuim aantoonbaar is ontstaan door een werk gerelateerde oorzaak kan deze periode opgerekt worden naar maximaal 2 jaar.

De werknemer dient zich ook te verzekeren voor ziekte. Net zoals zelfstandig ondernemers (en ZZP’ers) dat al doen. Er valt zelfs over na te denken dat de werkgever hier een deel van betaalt, net zoals bij een pensioenpremie.

Tot slot zal de overheid het restant voor haar rekening moeten nemen.

Eigen verantwoordelijkheid werknemer
De reden dat een werknemer zichzelf wat mij betreft moet gaan verzekeren is dat de werknemer zelf ook een verantwoordelijkheid heeft in ziekteverzuim en ook moet zorgen dat hij of zij niet ziek wordt. De werkgever heeft hierin ook een verantwoordelijkheid, maar om dit eenzijdig bij de werkgever neer te leggen lijkt me niet fair.

Een deel van het ziekteverzuim wordt namelijk in de hand gewerkt door de werknemer zelf. Door ongezond te leven en onvoldoende te bewegen bijvoorbeeld. Eigenlijk is het sowieso best gek dat als een werknemer een risicovolle sport wil beoefenen, daarbij geblesseerd raakt, dat de werkgever dat moet vergoeden.

Opdracht nieuw kabinet
Wat mij betreft is dit dus de 1e opdracht voor het nieuw te vormen kabinet: schaf de loondoorbetaling voor werkgevers af, zorg voor een eerlijke verdeling van dat ziekterisico en als bonus krijgen véél meer mensen een vaste baan!

Aantal keer bekeken: 464

Laat een reactie achter

Je moet lid zijn van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland

Reactie van Jan vd Zanden on 20 september 2017 at 12:17am

@Dick:
Interessante gezichtspunten.

T.a.v. de circa 80% onverschuldigde betaling: Dit komt op basis van mijn waarneming zeer vaak voor, dus die 70 a 80% kan heel goed kloppen. Overigens weten werkgevers en hun HR-adviseurs of verzuimmedewerkers maar al te goed dat ze eigenlijk vaker ruzie met de bedrijfsarts zouden moeten maken om die onverschuldigde betalingen tegen te houden. Maar ook blijken velen tijdens mijn lessen niet eens te weten dat ze niet hoeven door te betalen als er geen officiële ziekte valt te diagnosticeren, terwijl de wet daar glashelder over is. En zo lang het niet al te gek wordt, laten ze het er met een moedeloos gemoed meestal maar bij zitten; dat weet ik uit vele gesprekken met mijn studenten/verzuimconsulenten!

Dus het onterecht medicaliseren ligt aan de bedrijfsarts, maar minstens ook zo veel aan de werkgevers, die geen zin hebben om de (tamelijk lastige!) strijd aan te gaan met die bedrijfsarts, omdat wisseling weer instemming van de OR vergt. Dat zijn feiten waar je helaas nooit in dit soort overwegingen over leest.

Helaas biedt u geen concrete uitweg. Uw "spelregels van het psychologische contract en bv de bijbehorende actuariële berekeningen" zou ik niet kunnen concretiseren…… Hebt u concretere suggesties?

Reactie van Dick Klinkhamer on 19 september 2017 at 5:46pm
Vandaag geen vaste banen vanwege de loondoorbetalingsplicht bij ziekte, volgende maand niet vanwege de transitievergoeding, begin volgend jaar niet vanwege risque social en professionel, en later in het jaar niet vanwege het onwrikbare ontslagrecht. Zeg elkaar gewoon eerlijk dat vaste banen een gepasseerd station is.

Als een beroep op loondoorbetaling alleen gerechtvaardigd is ingeval van ziekte dan is het volstrekt onhandig om als 'wetenschappelijke' beroepsgroep van artsen onderbuikgevoelens te ventileren. Immers, bij een percentage van 80% van het verzuim niet door ziekte worden er immense bedragen onverschuldigd betaalt. En daar dacht de werkgever nu net een professionele adviseur voor te hebben ingeschakeld.

Er spelen veel niet-medische aspecten mee in het ziekteverzuim van werknemers in Nederland. Naar schatting is het percentage niet-medisch verzuim 70 à 80, zo stelt voorzitter Jurriaan Penders van de NVAB in onder meer Trouw en de Volkskrant.

‘We hebben er geen onderzoek naar gedaan’, licht NVAB-directeur Kees van Vliet toe. ‘Het gaat om een schatting op basis van de spreekkamerervaringen. We willen ook absoluut niet de suggestie wekken dat mensen geen klachten ervaren. Slechts een zéér klein aantal mensen wil de boel beduvelen, maar daarover heb ik ook geen officiële cijfers paraat.’

Ik sluit me graag aan bij W.A. Faas, verzekeringsarts
"Het probleem van deze tijd is dat niemand nog weet waar het medische ophoudt en het niet-medische begint. Of andersom natuurlijk. Was het maar zo makkelijk. Zo'n bewering is daarom dus ook uiterst gratuit. Over de boeg van de psyche wordt zo langzamerhand bijna alles vloeiend. En hoe zat het ook al weer: we hanteren toch het bio-psycho-sociale model? Kortom de verwarring is in no time compleet. Laten we het daar over hebben! De discussie medisch niet-medisch is vruchteloos. En de pretentie hebben dat de bedrijfsarts de enige is die dat onderscheid kan maken is daarom ook waardeloos. "

Een praktische en werkbare oplossing voor de loondoorbetaling bij ziekte en de financiering van arbeidsongeschiktheid zal niet uit het poldermodel voortkomen. (Zijn ze elkaar nu alweer kwijt geraakt omdat ze elkaar onbetrouwbaar vinden?).

De overheid doet er goed aan om hier een eigen weg in te kiezen. Een acceptabele oplossing ligt eerder besloten in spelregels van het psychologische contract en bv de bijbehorende actuariële berekeningen dan in de definities van ziekte, risque social en dergelijke.
Reactie van Jan vd Zanden on 19 september 2017 at 11:26am

@Roel: Zoals bijna altijd: I could not agree more.

En als klap op de vuurpijl: Als de keuringsarts van het UWV in beeld komt, dan wordt veelal helder dat er helemaal geen sprake was van een gediagnosticeerde erkende ziekte, met als gevolg dat er volgens UWV (veel) te weinig is gereïntegreerd en zowel werkgever al werknemer kunnen fluiten naar de "verlossende WIA" na 2 jaar.

Werkgever boos, maar die kan mooi betalen. En terecht.

Dus HR-adviseur/werkgever: zorg dat dat je niet overkomt en accepteer alleen AO/loondoorbetaling als er werkelijk sprake is van een gediagnosticeerde erkende ziekte. Volgens de wet hoef je anders ook helemaal niet door te betalen! Zie (7:629); doe dat dan ook niet! Want later in het proces krijg je van onterecht doorbetalen heel heel veel spijt.....

Reactie van Roel Melchers on 18 september 2017 at 12:44pm

"De werkgevers en ARBO-artsen laten echter nog veel te vaak ... medewerkers wegkomen met hun wangedrag."
Schrijft Jan van der Zanden. Ik wil hier graag een streepje onder zetten.

De NVAB, de bond van bedrijfsartsen, is van mening dat misschien wel 80% van het verzuim NIET door een ziekte veroorzaakt wordt!

Dit is een uitdaging voor bedrijfsartsen en werkgever (en hun personeelsafdeling waar jij werkt).
Bedrijfsartsen moeten duidelijker zijn of ziekte al dan niet het verzuim veroorzaakt. Deze keuringsartsen maken bij die beoordeling systematisch een aantal fouten: ze scheiden hun keuringstaak niet van hun zorgaspiratie, duiden gezondheidsklachten (en daaruit voortvloeiende beperkingen) forfaitair als veroorzaakt door een ziekte (terwijl je, bijvoorbeeld, ook concentratiestoornissen kunt krijgen van schulden), kijken bij een vastgestelde ziekte NIET naar een voorliggende oorzaak (zoals een psychiatrische verstoring van het geheugen door schulden) en beschouwen gezondheidsklachten (en daaruit voortvloeiende arbeidsbeperkingen) als een zelfstandige ziekte.

Maar jij moet als werkgever ook aan de bak: vraag jouw bedrijfsarts expliciet of het verzuim veroorzaakt wordt door een ziekte (en laat je niet afschepen met afleidingsmanoevres zoals: 'Ik denk dat hij volgende week wel weer aan het werk kan').
Bij twijfel of ziekte inderdaad het verzuim veroorzaakt, vraag je bedrijfsarts dan eens waarom hij dat denkt en in hoeverre die echtscheiding (bijvoorbeeld) een rol speelt en waarom dát niet de oorzaak van het verzuim is.

Vervang jouw bedrijfsarts door een sthenischer exemplaar als hij zich in vaagheden blijft hullen.

Sta je bedrijfsarts NIET toe keuring en zorg te combineren! Dat leidt tot onvoldoende zorg en... een onvoldoende kwaliteit van zijn keuringen!

En maak beleid voor werknemers die verzuimen zonder dat daar een medische oorzaak voor is. Niet eenvoudig... wat je de ene werknemer gunt... gun je de ander niet. Dat betekent, dat er een spanningsveld ontstaat met jou aan de knoppen... en NIET de bedrijfsarts zoals nu vaak het geval is.

Het zal ongetwjfeld gebeuren dat een verzuimende werknemer die je best zijn inkomen gunt, buiten jouw criteria valt. En, mutadis mutandis, zullen er ook werknemers BINNEN de criteria vallen waarvan je liever hebt dat ze vertrekken.

Ik denk zelfs, dat als het lukt om veel nadrukkelijker de oorzaak van het verzuim aan te geven, de verkorting van de loondoorbetalingstermijn niet nodig is.

Sterker: als die termijn WEL verkort wordt... is de noodzaak, zowel bij jou als bij jouw bedrijfsarts, om scherper te selecteren op de oorzaak van verzuim... weg...!

Reactie van Jan vd Zanden on 5 september 2017 at 10:01am

@Dick: Je bezwaren zijn terecht en reëel. Overigens blijkt uit het onderzoek van 2001 dat die claimcultuur in de andere landen wel meevalt.

Neemt niet weg, dat de huidige situatie verre van OK is.

Dus: Tom Poes, verzin een list...... Voor een eerlijker systeem, zonder al te grote nadelen.

Reactie van Dick Klinkhamer on 5 september 2017 at 9:01am
@Jan: je geeft een lobbyistenvoorbeeld. Wat is bv de uitkomst toerekening van burn-out en hartinfarct? En wie draait voor de juridische kosten en de uitbreidende claimcultuur op?
Wat gaan we doen met de verjaring wanneer medische inzichten wijzigen? De dossiers jarenlang aanhouden?
Reactie van Jan vd Zanden on 5 september 2017 at 1:01am

@Dick: De gedachte en het principe is juist wel heel goed. Leg maar eens met droge ogen uit waarom het prima is dat een werkgever moet betalen voor een ski-ongeluk van zijn werknemer!

Zoals ik al schreef, er zijn wel complicaties met die splitsing (zie de Tweede Kamer brief, waarin dit uitstekend in kaart is gebracht). Maar voor de goede orde: NL is het enige EU land dat dit onderscheid niet kent (daarvoor moet je naar de oorspronkelijke nota uit 2001 gaan...). Dat is toch merkwaardig, niet?

Je moet dus een constructie bedenken, waarbij het risico op rechtszaken minimaal is en de reïntegratie geborgd blijft worden. Als je bedenkt dat we zoiets geniaals en complex als de WIA kunnen bedenken (dat is echt positief bedoeld!!!), dan zou dit toch ook moeten lukken?

Het zou een hoop ergernis van werkgevers wegnemen en de betrokkenheid en verantwoordelijkheid voor de eigen gezondheid van werknemers enorm stimuleren. Dat ben ik met Michel den Daas helemaal eens.

De politieke bezwaren (ook die van Ascher nu) hadden vooral met politieke opvattingen te maken, en die waren rond 2000 vooral links georiënteerd: werkgevers zijn uitbuiters en die moeten overal voor opdraaien. Gelukkig zijn de tijden enigszins veranderd.

Reactie van Dick Klinkhamer on 4 september 2017 at 7:02pm
Een gesplitste benadering van risque social en professionel is juist geen goede gedachte. Er zijn teveel gevallen die zich niet laten indelen en als er al sprake zou zijn van een opsplitsing dan is een aansprakelijkheid in volle omvang op zijn plaats. De WAO wist destijds al dat splitsing liever achterwege kon worden gelaten.
Reactie van Jan vd Zanden on 4 september 2017 at 4:14pm

De goede gedachte:
Maak onderscheid in risque social en risque professionel. Het is idd. absurd, dat de werkgever of zijn verzekeraar 100% financieel verantwoordelijk wordt gesteld voor zaken die de werknemer in privé tijd oploopt. Maar er zitten wel de nodige haken en ogen aan, waardoor het buitengewoon ingewikkeld is om dit in te voeren. Wie een goed idee hoeft, moet zich maar melden! https://metaalunie.nl/Portals/1/Bestanden/Themabestanden/Kamerbrief...

De slechte gedachten:
1. De werknemer moet een verantwoordelijkheid krijgen. Helemaal mee eens, maar dat is al lang zo geregeld. De werkgevers en ARBO-artsen laten echter nog veel te vaak slecht willende medewerkers wegkomen met hun wangedrag. Bij goed hanteren van demedicalisering en de loonsanctie is de Nederlandse regelgeving nu helemaal niet zo slecht.
2. Juist de 2 jaar doorbetaling bij AO heeft gezorgd voor aanzienlijk lager verzuim en lagere WAO en later WIA instroom. Want werkgevers worden daardoor ook bij de les gehouden t.a.v. reïntegratie en dat loont. Schaf je dat af, dan komen de kosten weer bij anonieme belasting- of premiebetalers en dat is een hele slechte zaak!
3. Is die 2 jaar doorbetaling wel de belangrijkste oorzaak van het niet aannemen van personeel? Waar is dat onderzocht? Dat risico kan toch verzekerd worden? Voor grote bedrijven niet relevant (gewoon een opslag van circa 4 a 8% op de totale loonsom), maar voor kleine wel (bij optreden ineens een aanzienlijk verhoging tot wel een verdubbeling van de kosten!).
4. Ligt de terughoudendheid voor vaste contracten niet meer aan het ingewikkelde ontslagrecht en de vaak lachwekkende uitwerking daarvan door kantonrechters die nog al eens op de hand van de werknemer zijn?

Reactie van Femke Meerdink Veldboom on 4 september 2017 at 2:06pm
Langdurig verzuim; eigen schuld dikke bult. Wat een bizar statement. De werkgever wordt gestimuleerd om de schuld aan de werknemer te geven. Wanneer is verzuim 100% werkgerelateerd? Vraag eens aan een ZZP'er hoe werkbaar een a.o.verzekering is geworden. Er zal een oplossing gezocht moeten worden op een ander niveau dan het risico te verleggen naar de werknemer.