Nooit meer drinken!

“En u moet er voor zorgen dat hij geen druppel meer drinkt. Nu niet en nooit meer. Daar heb ik u voor ingehuurd.” De directeur van het transportbedrijf kijkt de therapeut vorsend aan. Die denkt: “Hoe leg ik het hem uit.” De werknemer in kwestie blikt glazig langs iedereen in een zelf gecreëerde verte.

Deze posities zien we vaak in een bespreking als onze hulp wordt gevraagd voor een verslaafde werknemer. De nieuwe manager zal wel eens even korte metten maken, of het probleem speelt al zo lang, dus het moet nu maar eens afgelopen zijn. Het is ook wel verleidelijk voor de leiding om het zo voor te stellen. Vaak ligt er een opvatting aan ten grondslag dat verslaving gelijk staat aan “zwakheid van wil” die met harde hand moet worden overwonnen. Deze misvatting moet eerst uit de wereld. Het zijn bepaald niet de geringsten die kampen met problemen van alcohol- en drugsgebruik of goklust. Het ontstaan van een verslaving is meestal een sluipend proces dat diep ingrijpt en waarbij de weg terug met veel vallen en opstaan wordt teruggevonden.

Relevant voor de boven ingenomen posities is de vraag of de werkgever dit kan eisen en hoe reëel dat is. Kort en goed: Een werkgever kan niet verlangen dat een medewerker in zijn privétijd geen druppel drinkt. Zelfs als iemand dat belooft, heeft het geen betekenis. Wie, uitzonderingen daar gelaten, kan zich binden aan zo’n absolute bepaling? Iemand kan wel zelf tot de conclusie komen dat hij nooit meer moet drinken, omdat na het eerste glas de rem los is. Maar dat is in de eerste en de laatste plaats de eigen verantwoordelijkheid, die niet van buitenaf kan worden afgedwongen. En in dat laatste zit de kneep. De werkgever kan wel vragen en zelfs eisen dat de werknemer zijn gebruik zo onder controle brengt dat het geen negatieve gevolgen voor het werk heeft. Criterium voor de beoordeling is dan het functioneren op het werk.

Eenmaal die posities ingenomen, is het voor beide partijen duidelijk en relatief overzichtelijk. Eenvoudig gezegd: Wat jij privé doet gaat mij niet aan, als je maar fris op het werk verschijnt.

Theo Willemse is adviseur bij Consistent VOF verslavingspraktijk, specialisten in voorlichting, advies en behandeling van verslavingsproblemen op het werk. Zie ook www.consistent.nl