Participatief leiderschap werkt niet. Kijk maar naar Europa!

Bijna twee jaar geleden leverde ik een bijdrage aan het boek De kunst van het betrekken. Mijn hoofdstuk ging over participatief leiderschap en aan de hand van de volgende zes stellingen lichtte ik toe waarom participatief leiderschap niet bestaat:

- stelling 1: menig organisatie kent een verstikkende bureaucratie
- stelling 2: leidinggevenden en medewerkers zijn niet evenwaardig. Hiërarchie is noodzaak
- stelling 3: de gemiddelde medewerker is niet ambitieus, doet zijn ding’ en wil geen autonomie
- stelling 4: in organisaties wordt zelden Duidelijk, Open en Eerlijk gecommuniceerd
- stelling 5: leidinggevenden durven geen feedback te geven
- stelling 6: leidinggevenden kunnen niet delegeren

Als je mij jouw e-mailadres mailt, ontvang je een Pdf van het hoofdstuk Participatief leiderschap bestaat niet.


Het Europese gekrakeel van topleiders
Ik moest van de week aan dit hoofdstuk denken toen ik op het acht uur journaal naar een reportage over de G 20 keek. Of was het een verslag van een Europese Top waarin Merkcel en Sarkozy naar elkaar glimlachten toen er een vraag over het Italië van Berlusconi werd gesteld. Of was het een andere top …….… Ik werd zo waar weemoedig en moest ook weer denken aan een quote van een leidinggevende van een Rotterdamse multinational uit de haven:

In Rotterdam zeggen ze dat ze overhemden verkopen waarvan de mouwen al zijn opgestroopt! Nou mooi niet! Hier moet ik tegen mijn medewerkers keer op keer zeggen dat ze moeten poetsen, wat ze moeten poetsen, hoe ze moeten poetsen, dat ik kom controleren of ze wel poetsen en wanneer ze mogen stoppen met poetsen. Als ik dit niet doe, lopen ze heel de dag te lullen. Veel lullen hier, weinig poetsen’.

Als ik bij de stellingen 1, 2, 4 en 5 voor organisatie, Europa lees, voor leidinggevenden, regeringsleiders en voor medewerkers, landen, dan zie ik veel overeenkomsten. En dat is best wel wrang ……………‘


Beste HRbasers,

Wordt er momenteel in Europa niet te weinig gepoetst en te veel geluld? Is het klasje met stoute kinderen niet te groot en of ontbreekt het aan leiderschap? Had een moedig leider het ooit zo ver laten komen? Ik hoor het graag.

Aantal keer bekeken: 533

Laat een reactie achter

Je moet lid zijn van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland

Reactie van Jacco van den Berg on 13 november 2011 at 2:31pm

Henriette, Karin, Qim, Tim, M. Stevens en Wim,

Allen bedankt voor jullie reactie.

Wim gebruikt een sprekende metafoor over vliegen in de V-vorm, Karin is een tweeling en Henriette's laatste vraag kan ik natuurlijk ook niet ontkennend beantwoorden.

Mijn hoofdstuk aan het boek was bedoeld om een tegengeluid te laten horen. Hieronder de laatste alinea van dit hoodstuk waarin ik een nuacering aanbreng op mijn toch wel boute stelling.

In Italië heb ik niet alleen veel gelezen, maar ook menig ijssalon bezocht. Bij Gelateria Achille Davinie Pietro in Lucca mocht ik zelfs een kijkje in de keuken nemen. Ik verwachtte niet dat bij de bereiding van ijs zout wordt gebruikt. Maar toch zit in dat zoete toetje vaak zout. Daarom past mijn bijdrage wel in dit receptenboeken over participatie. Even een ingrediënt toevoegen dat u aan het denken en ´op scherp´ zet. Omdat u in de andere negentien bijdragen van dit boek waarschijnlijk positieve verhalen over participatief leiderschap hebt gelezen, wilde ik met mijn bijdrage een tegengeluid laten horen. Het is namelijk nog steeds zo dat de meest effectieve stijl bepaald wordt door de situatie waarin een medewerker en een leidinggevende zich bevinden. Er dient dus ´een fit´ te zijn tussen de gekozen leiderschapsstijl en deze situatie. Als medewerkers graag meedenken en -doen, van hun fouten leren, goed om kunnen gaan met gedelegeerde taken, verantwoordelijk- en bevoegdheden, er binnen de organisatie Duidelijk, Open en Eerlijk gecommuniceerd wordt, dan kan participatief leidinggevenden voor de leidinggevende als een geschenk uit de hemel zijn. Ik wens deze leidinggevende dan oprecht veel personeel toe. Staat de situatie participatief leidinggeven niet toe, dan moet de leidinggevende uit andere vaatjes kunnen tappen om effectief te zijn.
Een fijne zondag.

Jacco

Reactie van Wim van Druten on 10 november 2011 at 11:55am

De crisis is niet crisis genoeg om slapende leiders nu al te laten excelleren.
Het gaat om de combinatie van genen, wijsheid & inzicht, afstand en timing of momentum. Maar let op; ze komen vanzelf boven.
Wat dacht je bijvoorbeeld van de 80 + jarige Italiaanse politieke éminence grise die Berlusconi net de oren heeft gewassen (zeg maar een soort exitgesprek via de media).
Ook dit is leiderschap maar met een wat minder participatief gehalte.

Reactie van M.Stevens on 10 november 2011 at 11:09am

Als je pinda's betaald, krijg je apen. Als je mensen precies vertelt, wat ze wanneer hoe moeten doen, blijven de domkoppen in dienst en de meedenkers verdwijnen. Moet je nog meer zorgen, dat je ze voortdurend instrueert. In Europa is er kennelijk niemand die met voldoende gezag tegen de regeringsleiders kan zeggen: "dit is volgens mij de essentie van het probleem, klopt dat met hoe jullie het ervaren.... aan welke voorwaarden moet de aanpak van hett probleem voldoen, wie heeft er ideeën". We hebben teveel regeringsleiders die zeggen "zo moet de crisis aangepakt worden!".

Reactie van Karin de Koning on 8 november 2011 at 9:26am
Beste Jacco,
Graag ontvang ik het betreffende hoofdstuk. Participatief leidinggeven is moeilijk, dat heb ik in de praktijk ook wel ervaren. Als rasechte Tweeling :-) zie ik de mogelijkheden en onmogelijkheden.
Groeten, Karin
Reactie van Tim Havelaar on 8 november 2011 at 8:52am
Ik ben benieuwd naar de inhoud van de pdf die je in de aanbieding hebt. De stellingen die je noemt prikkelen, zijn herkenbaar en toch geloof ik, of wens ik te geloven, dat je als leider je mensen hierin mee kunt nemen. Na lezing van het stuk zal ik mijn reactie geven. Alvast bedankt! Groeten, Tim
Reactie van Wim van Druten on 7 november 2011 at 8:02pm
Het participatief leiderschap bestaat wel. Het in n.b. bedacht dus kun je het niet ontkennen.
Je moet het echter, zoals alle leiderschap, situationeel toepassen. En met het verkeerde situationeel toegepaste leiderschap kan iedereen gillend de deur uit rennen. En doe je het wel goed weet je nog niet of iedereen er tegen kan waarna ze alsnog gillend de tent verlaten.
Ja, het is niet makkelelijk.
Reactie van Henriette Penning on 7 november 2011 at 3:41pm
Even ingaand op je voorbeeld van de leidinggevende van de multi-national: als ik een leidinggevende had die bij voortduring tegen mij zou zeggen dat ik moest poetsen, wat ik moest poetsen, hoe ik moest poetsen, dat hij steeds kwam controleren òf ik wel poetste en wanneer ik mocht stoppen met poetsen, dan zou ik ook de hele dag "lullen" als hij niet in de buurt was. Maar is dat een bewijs dat participatief leiderschap niet bestaat? Is dit nou juist geen bewijs dat directief leiderschap juist niet werkt?
Reactie van Wim van Druten on 7 november 2011 at 2:16pm
Andere metafoor:
Het huidige leiderschap in Europa is net een vlucht ganzen;
In telkens verschillende V-samenstellingen vliegen ze achter één of meer leiders aan, maar gaan als totaal uiteindelijk in de goede richting.

Wat dan op enig moment het leiderschap bepaald in de vlucht is niet duidelijk (fysieke kracht, intuïtie, leeftijd of old boys principes, succes vanuit het verleden –bij geen succes zijn het dus nieuwe groepen ganzen- goose branding ofwel persoonlijk opgebouwde gans reputatie en geese pr). Maar het heeft volgens mijn inderdaad weinig met participatief leiderschap te maken. Maar misschien is het ook wel logisch; de trek van de ganzen heeft met overleven te maken en de situatie in Europa met lijfsbehoud. In die zin is sprake van circus… eh crisismanagement en gaan managementmodellen bestemd voor een on-going situatie niet altijd op.