Werknemer onder invloed? Bespreek het gedrag, niet de verslaving

Verslavingsgedrag op het werk is vaak lastig te bespreken. Vraag aan iemand of hij een verslavingsprobleem heeft en tien tegen een dat hij ontkent of bagatelliseert. Werknemer kan zelfs in de aanval gaan:”Hoe durf je dat van mij te denken”! Het gesprek kan dan heel kort worden en geen aanknopingspunten geven om afspraken te maken. Of de werknemer komt met verhalen over persoonlijke problemen en tegenslag. Daarmee maakt hij het erg moeilijk om bij het oorspronkelijke onderwerp te blijven. Dat is dan ook precies zijn bedoeling.

Een werknemer (38) met een zelfstandige functie in de IT-sector. Er zijn al heel lang vermoedens van alcoholmisbruik. De HR-manager besluit het probleem rechtstreeks aan te pakken. Hij zegt dat hij zich zorgen maakt, soms alcohol ruikt en vraagt of werknemer een alcoholprobleem heeft. De man ontkent in alle toonaarden dat er een probleem is. We hebben toch allemaal wel eens een feestje en probeert een joviale sfeer te brengen. De HR-manager kiest vervolgens de begripvolle aanpak. Hij kent de persoonlijke omstandigheden en suggereert dat de medewerker het niet gemakkelijk heeft. Deze “stelt de HR-manager gerust” door te zeggen dat hij het inmiddels allemaal onder controle heeft.

Vervolgens beklaagt een opdrachtgever zich tijdens een detachering over dezelfde werknemer. Hij komt regelmatig te laat, verspreidt alcoholgeur en werkt onnauwkeurig.
De inzet van het gesprek wordt nu anders. De leidinggevende zelf maakt nu de betrokkene duidelijk dat dit gedrag niet acceptabel is. De eisen aan zijn functioneren zijn: Niet naar alcohol ruiken, accuraat werken en niet te laat komen. Bij herhaling volgen disciplinaire maatregelen.

In het laatste gesprek gaat het dus niet over “verslaving” of redenen om te drinken, maar over eisen die de werkgever stelt aan het functioneren en de presentatie. De werknemer geeft vervolgens toe een probleem te hebben om daar aan te voldoen. Dan wordt hulpverlening ingezet op basis van een 3-Partijencontract. Daarin worden afspraken vastgelegd tussen de werkgever, de werknemer en de hulpverlener.

Theo Willemse is adviseur bij Consistent verslavingspraktijk, gespecialiseerd in voorlichting, advies en behandeling van verslavingsproblemen op het werk. Zie www.consistent.nl