Deze vragen mag je nooit aan je (toekomstige) werknemers stellen

Ja het is echt waar; ook met betrekking tot het stellen van vragen aan je medewerkers is een hoop wet – en regelgeving. Vooral wanneer het gaat om de gezondheid van je medewerkers. Welke vragen mag je aan je medewerkers stellen en welke absoluut niet? In dit artikel lees je hier meer over.

Het is een beetje krom: als werkgever ben je medeverantwoordelijk voor de re-integratie van je zieke medewerkers, maar de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) belemmert je sterk in de informatie die je mag opvragen. In de ‘Beleidsregels- de zieke werknemer’ staat omschreven wat je als werkgever allemaal wel en niet mag. Wij zetten het even voor je op een rijtje.

Sollicitatieprocedure

Je mag géén vragen stellen over de gezondheid van de sollicitanten.
In sommige gevallen is een aanstellingskeuring wel mogelijk (bijvoorbeeld bij intensief fysieke functies).
Je mag wel de sollicitant opzoeken in het doelgroepenregister van het UWV, hiervoor heb je een Burgerservicenummer nodig.
Wel is een medewerker verplicht informatie te verschaffen over zijn gezondheid indien dit invloed heeft op zijn/haar geschiktheid voor de functie.

Ziekmelding
De volgende vragen mag je gewoon stellen:
- Waar verblijf je en hoe kan ik je bereiken?
- Hoe lang denk je dat je ziek zal zijn?
- Zijn er werkzaamheden die je nog wel kunt verrichten?
- Is het verzuim door een arbeidsongeval ontstaan?
- Val je onder de vangnetregeling van de ziektewet?
- Is er sprake van een verkeersongeval?

Je mag dus nóóit naar de oorzaak of aanleiding van de ziekmelding vragen!

Verzuimbegeleiding en re-integratie
Tijdens de verzuimbegeleiding en re-integratie zijn er inmiddels meerdere partijen bij betrokken. Aan de bedrijfsarts mag je bijvoorbeeld de volgende vragen stellen:
- Welke werkzaamheden kan de medewerker wel uitvoeren?
- Hoe lang denkt u dat het verzuim zal duren?
- In hoeverre is de medewerker arbeidsongeschikt?
- Heeft u advies over werkaanpassing en interventies om de re-integratie te versoepelen?
Vragen buiten deze categorie mogen de bedrijfsartsen niet beantwoorden.

Kun je hulp gebruiken?
Is een van je medewerkers ziek en weet je niet zo goed hoe je hiermee om moet gaan? Wil je ziekteverzuim voorkomen of kun je wel wat advies gebruiken? Neem dan contact met ons op via www.absoluuthr.nl/contact of
stel gratis een vraag door te mailen naar info@absoluuthr.nl. Wij helpen je graag uit de brand!

Aantal keer bekeken: 493

Plaats een reactie

Reacties op dit bericht

Twee kanttekeningen:

1. Het is beter naar de mate van arbeidsgeschiktheid te vragen dan naar de arbeidsONgeschiktheid bij de bedrijfsarts. Dan weet je als werkgever wat de medewerker allemaal nog wel kan....
2. Gelukkig blijkt in de praktijk dat de medewerker vaak al spontaan aangeeft wat hij/zij heeft, zodat je ook zelf een grove inschatting kan maken van arbeidsgeschiktheid en eventuele herstelduur. Het is echt spastisch als je het als werkgever en werknemer niet hebt over de eventuele kwalen die je hebt; maar strikt genomen klopt het, dat je het als werkgever niet mag weten.

Else,
Onder 'verzuimbegeleiding en re-integratie' vergeet je de belangrijkste vraag te stellen aan de bedrijfsarts: Is er een medische verklaring voor het verzuim.
Alleen als de bedrijfsarts die vraag met 'ja' beantwoordt, kan je hem of haar de vragen stellen die je opvoert in je blog.

Meestal is er geen medische verklaring voor verzuim. Zoals je weet.
De NVAB, de club van bedrijfsartsen, is van mening dat er misschien wel in 80% van de verzuimgevallen GEEN sprake is van een medische verklaring voor het verzuim.

In mijn ervaring hebben pz-ers eerder moeite met die verzuimsituaties waar ziekte niet de oorzaak is van het verzuim. Met name omdat ze daar hun bedrijfsarts niet kunnen raadplegen. Sterker: als ze dat wél doen compliceren ze het verzuim aanzienlijk. De buitenwacht denkt dan: 'Hoezo... ziekte verklaart het verzuim niet... maar waarom moet die bedrijfsarts zich er dan toch nog mee bemoeien...?


En weet: verzuim is een situatie van disharmonie. Daar horen gezondheidsklachten bij! En niet alle gezondheidsklachten worden veroorzaakt door een ziekte!

Neem concentratiestoornissen na een overlijden. Het is heel goed mogelijk dat daar niet mee te werken valt. Maar desgevraagd zal de bedrijfsarts stellen dat er geen medische verklaring bestaat voor het verzuim: rouw is geen ziekte, maar een vervelend, heel gewoon aspect van het leven.

@Roel
Maak dan het betoog ook af: Dit impliceert dat de werkgever op grond van BW 7:629 geen doorbetalingsplicht heeft. En dat de werkgever dus zelf heel sterk staat om naar bevind van zaken te handelen en afspraken te maken. Als "goed werkgever" ben je dan coulant en begripvol, maar ook streng doch rechtvaardig!

@Jan.
Je hebt gelijk. Laat ik mijn verhaal afmaken.

Als ziekte NIET de verklaring is voor een verzuim, dan geldt het tegenovergestelde van als er WEL een medische verklaring voor is.

Er is GEEN wettelijke loondoorbetalingsverplichting.
De werkgever mag het loon natuurlijk altijd doorbetalen ook al is er geen wettelijke plicht om dat te doen.
De werkgever kan hart hebben met de trouwe medewerker die niet kan werken omdat hij net zijn cavia heeft verloren. Maar denk aan de precedentwerking...! Als je het die trouwe medewerker gunt... ben je ook gehouden om dat te gunnen aan die druil van een medewerker die je al jaren het bloed onder de nagels vandaan haalt.

De wachtijd ex de WIA stopt.
De illusie van over twee jaar elke maand gratis geld in de vorm van een WIA-uitkering verdampt.
Je weet dat de uitspraak van de bedrijfsarts (Wordt het verzuim veroorzaakt door een ziekte) zowel gevolgen heeft binnen het arbeidsrecht, waar jij mee te maken hebt, als binnen de sociale zekerheid. In't kort de keuring ex BW 7:629 geldt ook voor een WIA-keuring!

Geen wettelijke plicht om de bedrijfsarts bij de verzuimkwestie te betrekken. (Ex Arbowet artikel 14.1.b)
En hier slaat menig pz-er de handen aan het hoofd... 'Hoe moet ik zonder arts dat verzuim dán oplossen. Met die gezondheidsklachten kan ik me goed voorstellen dat hij niet kan werken'.
Maar ik denk dat een pz-er juist in zo'n geval kan laten zien wat ie waard is.
Maar een ding... je laat je bedrijfsarts met rust. Hem tóch betrekken bij een verzuim zonder medische verklaring, is vragen om moeilijkheden! De enige reden om jouw bedrijfsarts nogmaals te betrekken is als je van mening bent dat de situatie veranderd is en dat er nu, wellicht, WEL een ziekte is die het verzuim verklaart.

Maar... kijk uit... Als iemand uitvalt om reden van een gespannen arbeidsrelatie en hij breekt zijn been... Dan kan dat gebroken been pas DE verzuimreden worden als die gespannen arbeidsrelatie helemaal van tafel is...!

Jan... denk je dat ik zo volledig ben...?

Dat is de spijker op de kop.
En de (HR-)manager moet bij geval aan de bak en zelf de confrontatie aan c.q. dat loon stoppen. En dat vinden velen heel moeilijk, ondanks het feit dat ze juridisch ijzersterk staan!.

"Misschien wel"....lijkt me geen goede conclusie als uitkomst van een gedegen gehoudén onderzoek.
80% van de verzuimgevallen kent geen medische verklaring. Vier op de vijf werknemers die wordt gezien? Zegt het nu iets over de kwaliteit van de arts of over deze werknemers?

@Dick.

Het zegt iets over verzuimcultuur. Die zal per bedrijf een beetje verschillen. Het komt veel partijen, zeker op korte termijn, wel goed uit als er een medische reden voor het verzuim aangegeven kan worden.

Een zalvende pz-er, wiens hart zijn rechtvaardigheid overschreeuwt, zal een dito bedrijfsarts kiezen. Zo'n pz-er durft zijn bedrijfsarts de hamvraag niet te stellen: Verklaart ziekte het verzuim. In plaats daarvan vraagt hij er een beetje langsheen: 'Is er sprake van een ziekte' of 'Is hij arbeidsongeschikt'.
Zo'n pz-er kan niets met een bedrijfsarts die stelt: 'Ziekte verklaart het verzuim niet'.

Een pz-er die handigheid heeft in het omgaan met niet-medisch verzuim, kiest een bedrijfsarts die uitstraalt dat hij, ex de KNMG-regels, oordelen (keuren) en zorgen NIET naar een werknemer kan combineren.

Deze pz-er stelt altijd DE drie vragen aan zijn bedrijfsarts die hij nodig heeft om zijn aanpak op de baseren: 'Verklaart ziekte het verzuim' (1) en... zo ja... 'welke arbeidsmogelijkheden zijn er' (2) en 'wanneer zal hij zijn werk weer helemaal kunnen doen' (3).

En déze pz-er laat zijn bedrijfsarts niet wegkomen met ontwijkende antwoorden. Hij verwacht op zijn eerste vraag een 'ja' of een 'nee'. Een bedrijfsarts die deze aanspraak op zijn deskundigheid pareert... heeft zijn langste tijd bij deze pz-er gehad.

Bedrijfsarts schutteren nogal met hun taken.
Ze gaan nogal eens in de fout met het combineren van zorgen en oordelen. Zo kan een bedrijfsarts, ex de KNMG regels, geen oordeel meer vellen over de werknemer die zijn arbeidsomstandigheden-spreekuur bezocht (een zorgcontact)!

Dit principe wordt door zowel de bedrijfsarts als door de pz-er nogal eens met voeten getreden.
Enerzijds moet de bedrijfsarts zijn integriteit natuurlijk bewaren door zich in zo'n situatie te verschonen als de pz-er hem vraagt een zorg-werknemer te beoordelen.

Maar ook de pz-er moet zich realiseren waar hij zijn bedrijfsarts voor wil gebruiken: voor het beoordelen van verzuimsituaties... dan moet die pz-er op zoek naar een andere bedrijfsarts als hij ook wil dat de bedrijfsarts zorg-taken uitvoert.

Dat is onder de huidige arbowet NIET verplicht...! Verzuimbegeleiding is de taak van de werkgever en voor eventuele begeleiding bij een ziekte of sociale ongemakken is in ons bestel de huisarts aangewezen.

Rest nog de werknemer.
Ook al verzuimt de werknemer om een niet-medische reden... hij wil toch wel zijn loon hebben elke maand om zijn huur te betalen. Dit is wel zó belangrijk voor hem, dat ik een werknemer zal aanraden om alles op alles te zetten opdat de bedrijfsarts, linksom of rechtsom, tóch een ziekte vaststelt als verklaring voor zijn verzuim.

Het is juist het rechtvaardigheidsgevoel en niet empathie van de combinatie pz-er-bedrijfsarts die hier weerstand aan moet bieden.

Is dit beetje een antwoord op je vraag...?

Nee, niet echt.
Het is zeer de vraag of de stelling 80% wel kan terugvallen op een deugdelijk gehouden onderzoek.

Dick,
Uit je mailtje begreep ik dat jouw vraag was: Zegt het nu iets over de kwaliteit van de arts of over deze werknemers?

Daar heb ik op geprobeerd te antwoorden.
Jij zegt dat me dat niet gelukt is, maar stelt een andere vraag: 'Het is zeer de vraag of de stelling 80% wel kan terugvallen op een deugdelijk gehouden onderzoek.' Je bedoelt waarschijnlijk of ik kan onderbouwen dat misschien wel in 80% van de gevallen het verzuim NIET door een ziekte veroorzaakt wordt.

Ik bauw hier de NVAB, de bond van bedrijfsartsen, na die reageren op een artikel van Ingrid Weel in Trouw van vrijdag 12 januari van dit jaar: 50% van het ziekteverzuim wordt helemaal niet door een ziekte verklaard.

Wil je echt meer van dat getal weten, neem dan contact op met de NVAB.

Maar ik heb de indruk, dat verzuim te vaak op het conto van een ziekte geschreven wordt.

Er wordt te soepel voorbij gegaan aan andere mogelijke verklaringen voor verzuim. Een bedrijfsarts moet dan ook zeer zorgvuldig zijn met het vormen van zijn oordeel. Zie onder andere ArboInfo292: Beoordelende anamnese. En ArboInfo248: Hulpvragen. Op www.arboInfo.eu

Ik ken drie systeemfouten bij de beoordeling door een bedrijfsarts.
De ene is de dat de bedrijfsarts toch zorg en beoordeling naar een werknemer in zichzelf combineert... ondanks het feit dat dat tegen de KNMG-regels is.

De andere systeemfouten zijn dat een bedrijfsarts forfaitair een ziekte als verklaring accepteert voor een verzuim en dat hij denkt dat gezondheidsklachten altijd hun oorsprong in een ziekte hebben. Zie ArboInfo285: Systeemfouten.


En dan, als uitsmijter, zo'n bedrijfsarts is ook maar een mens van vlees en bloed.

Hij is ook behept met een hypotheek en studerende kinderen. En als hij zich realiseert dat hij zich met zijn oordeel: 'Het verzuim wordt NIET door een ziekte verklaart', zonder vervolgopdrachten stelt... zou hij best eens de neiging kunnen hebben om tóch maar wél een ziekte als verklaring voor het verzuim vast te stellen. Zeker als hij werkt in opdracht van een lankmoedige pz-er.

Noem dit de bias van de bedrijfsarts.

Misschien geeft dit antwoord op je vraag:
Als er geen ziekte is, zal het waarschijnlijk vaak op psychische ongesteldheid gegooid worden. Maar dat komt volgens onderzoek toch niet boven de 40% uit! Dus die 80% lijkt mij nergens op gebaseerd. bewegingsapparaat en hart/vaat/long/darm ziektes zijn zeer vaak aanwezig. Ditzelfde geldt voor de WIA instroom, waar vage ziektes door het UWV inmiddels best wel weggefilterd zullen worden vermoed ik zo. Ik ga er van uit dat deze cijfers toch wel kloppen.

Kijk je naar lopende uitkeringen, dan is 49% psychisch, maar vooral veroorzaakt door de WAJONG. Dus ook echt geen 80%!

Overigens is 40 resp. 49% natuurlijk ook nog best veel....

Bron: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/ziekteverzuim/cijf...

Oorzaken verzuim verschillen voor mannen en vrouwen
De oorzaken van middellang/langdurig verzuim (langer dan 3 à 4 weken) verschillen voor mannen en vrouwen. De grootste veroorzaker bij mannen is het hebben van 'overige lichamelijke aandoeningen' (40%). Voor vrouwen zijn psychische aandoeningen met 41% de grootste veroorzaker. Voor mannen en vrouwen samen geldt dat 'overige lichamelijke aandoeningen' het grootste aandeel (38,1%) beslaat van het ziekteverzuim. Onder 'overige aandoeningen' worden vooral hart- en vaatziekten (4,9%), maag- en darmklachten (4,8%), neurologische aandoeningen (4,7%), urogenitale klachten (3,8%) en longklachten (3,8%) verstaan (ArboNed (link is external), 2015).

Bron: https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/arbeidsongeschikth...

Psychische problematiek meest voorkomende reden van arbeidsongeschiktheid
Eind 2013 waren psychische aandoeningen de meest gestelde diagnosen bij mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Bij 49% van alle arbeidsongeschikten (WIA/WAO, WAZ en Wajong) was de hoofddiagnose een psychische aandoening. Bij de WIA en WAO zijn psychische aandoeningen voor een groot deel het gevolg van een reactie op ernstige stress, zoals burn-out. Bij de Wajong gaat het voornamelijk om verstandelijke beperkingen en ontwikkelingsstoornissen (UWV (link is external), 2015).

Zie overzicht grafieken in de bijlage.

Bijlagen:

@Dick:
En vraag 4: is er therapie en wordt die maximaal uitgevoerd? Een zeer cruciale vraag, omdat het antwoord mede bepaalt hoe lang dit (kostbare) verzuim gaat duren. En bij onvoldoende medewerking, kan c.q. moet er van het UWV een loonstop opgelegd worden; doe je dat niet, dan mag je het loon na 2 jaar nog lekker een jaartje langer zelf doorbetalen! Daarna wil het UWV eventueel wel een WIA uitkering overwegen....

Verder van harte mee eens.

Of die 80% klopt? Geen idee, maar ik vrees dat het hoger is dan de meesten denken...

En iedereen die nu denkt "hier moet ik iets mee" raad ik aan om eens een goede training Ziekteverzuim en re-integratie te gaan volgen. Dat betaalt zich dik terug!

RSS