Ruim 2 jaar geleden is een dierbare collega van mij naar HongKong verhuisd. Haar man werd uitgezonden voor zijn werk en het hele gezin verkaste zich naar de andere kant van de wereld. Nu, enig tijd later, is “the ambassadors wife” zoals ik haar gekscherend noem begonnen met haar eigen assessment en coachingspraktijk en zo zijn wij in gesprek gekomen over het assessen van expats.

Bij AVOP hebben wij ervaring met het assessen van zendelingen voor “De Kerk”. Hoewel een expat heel iets anders is dan een zendeling, hebben wij ervaring met het assessen van families en lijkt het ons interessant om verder in het assessment voor expats te duiken en te kijken of daar markt voor is.

Het omgaan met cultuurverschillen is iets wat een expat aan den lijve ondervind. De heren Hofstede hebben hier een prachtig boek over geschreven: “Allemaal andersdenkenden; omgaan met cultuurverschillen”. In dit boek bespreken zij onder andere de drie niveaus van mentale programmering:
1. Persoonlijkheid; specifiek voor het individu (aangeboren en aangeleerd)
2. Cultuur; specifiek voor een groep of categorie (aangeleerd)
3. Menselijke natuur; universeel (aangeboren)
Verschillen bestaan er tussen individuen, ongeacht culturele achtergrond. Cultuur kan de verschillen verkleinen wanneer twee individuen dezelfde cultuur hebben, echter de verschillen kunnen vergroot worden wanneer er sprake is van verschillende culturen. Overigens is de menselijke natuur dat wat alle wereldburgers gemeen hebben. Kortom, het overbruggen van de culturele kloof in onze mentale programmering is van belang voor expats. In dat kader is aanpassingsvermogen een groot goed.

Op basis van literatuuronderzoek is Van Beemen (1999) tot de conclusie gekomen dat de volgende eigenschappen van belang zijn voor een expatriate:
resultaatgerichtheid: weten wat er verwacht wordt en bereikt moet worden, bewust en actief naar dat doel toewerken;
initiatief en assertiviteit;
vasthoudendheid;
stresstolerantie;
flexibiliteit;
oordeelsvorming;
overtuigingskracht;
sensitiviteit (interpersoonlijk en intercultureel);
lerende orientatie, openstaan voor nieuwe dingen en ervaringen;
samenwerken;
sociabiliteit, actief en makkelijk contacten leggen.

Op basis van andere bronnen kwamen Van der Zee, Van Oudenhoven & collega’s (1998 & 2003) tot ongeveer eenzelfde beeld, waaruit zij de Multiculturele Persoonlijkheids Vragenlijst samenstelde. Deze MPV bestaat uit de volgende kenmerken:
culturele empathie;
openmindedness;
sociaal initiatief
emotionele stabiliteit
flexibiliteit

Hoe wij ons expat assessment concreet in gaan richten is nog niet duidelijk en vraagt nog verder denkwerk. In ieder geval is het - naast de capaciteiten en vaardigheden die van belang zijn om succesvol te zijn in een functie - voor een expat belangrijk dat hij kan functioneren in een nieuwe cultuur en dat zijn of haar eventuele gezin ook mee kan in deze situatie. Partner en kinderen dienen dan ook betrokken te worden bij de selectie. Een kandidaat kan juridisch gezien niet afgewezen worden op basis van de eventuele scores van partner of kinderen. Daarom is het van belang dat het gezin het zelf inziet wanneer een expat-bestaan niet voor hen is weggelegd en zij zelf de beslissing nemen om niet te gaan. Kortom, het kan zomaar uitdraaien op een vorm van assessment in combinatie met coaching waarin de bewustwording omtrent het expat-bestaan verder vergroot wordt. To be continued!

Muriel van Hoek werkt als Senior Adviseur bij AVOP, HR-adviesbureau (www.avop.nl)

Aantal keer bekeken: 635

Laat een reactie achter

Je moet lid zijn van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland