Drie aanvliegroutes voor objectieve beoordelingen

Het beoordelingsgesprek is en blijft voor veel leidinggevenden een lastig gesprek. Beoordelen is nooit 100% objectief omdat de ene persoon (de leidinggevende) waarderende uitspraken doet over een ander persoon (de medewerker). In de voorbereiding op het gesprek en tijdens het gesprek treden allerlei (intermenselijke) processen op waardoor de objectiviteit in het gedrang komt. Ook zijn de beoordelingscriteria niet altijd scherp geformuleerd en kan de leidinggevende allerlei beoordelingsfouten maken. Hier volgen drie aanvliegroutes voor een zo objectief mogelijke beoordeling:

- aanvliegroute 1: beoordelen op output;
- aanvliegroute 2: be Smart;
- aanvliegroute 3: wees DOE;

Als je mij je e-mailadres mailt, ontvang je theorie over het formuleren van doelstellingen en een artikel dat beschrijft waarom en hoe leidinggevenden klare wijn moeten en kunnen schenken bij beoordelen.

Aanvliegroute 1: beoordelen op output
Het beoordelen van medewerkers op wat er daadwerkelijk uit hun vingers komt, is inmiddels in Nederland eerder regel dan uitzondering. Aan het begin van de beoordelingsperiode formuleert de leidinggevende met zijn medewerker in een zogenaamd afspraken- of contractgesprek de doelstelling waarop laatstgenoemde in het beoordelingsgesprek wordt beoordeeld.

Suarez, de spits van Ajax stapt na de wedstrijd op zijn trainer af, wringt pontificaal voor diens ogen zijn shirtje uit en zegt: “Kijk eens trainer, allemaal zweet. Ik heb meeverdedigd, de aanval van de tegenpartij voortijdig gestoord en gaten getrokken voor onze opkomende middenvelders. Ik heb een goede wedstrijd gespeeld.” “Mm”, zegt de trainer, “een spits moet maar één ding doen en dat is scoren en dat heb je nu juist niet gedaan. Helemaal geen goede wedstrijd, morgen een straftraining en volgende week zit jij naast mij op de bank.”

Verkopers worden beoordeeld op de behaalde omzet, het aantal nieuwe klanten, het aantal succesvolle acquisities en de hoeveelheid repeat-vragen. Voor een storingsmonteur gelden andere indicatoren zoals: tijd tussen melding storing en aanvang reparatie, doorlooptijd reparaties en minder uitval en afval.

Voorbeelden van indicatoren waarop output beoordeeld wordt zijn:
• gerealiseerde besparingen;
• percentage afkeuringen wegens kwaliteitsgebreken;
• bereikbaarheid;
• aantal en type klachten en manier van afhandelen;
• wachttijden aan balie of kassa;
• omzet per afdeling/artikel;
• foutenpercentage;
• binnen de tijd afronden van projecten;
• aantal declarabele uren;
• succesvolle ontwikkeling van nieuwe producten en diensten.

Aanvliegroute 2: be SMART
Helderheid vooraf voorkomt gekissebis achteraf. Beoordelen op output vraagt om een specifiek en gedetailleerd beeld van wat de leidinggevende concreet verwacht van zijn medewerker. Het SMART-principe biedt uitkomst. SMART staat voor: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijd. Voorkom met het SMART-principe dat in het beoordelingsgesprek een discussie ontstaat over wat nu exact onder een beoordelingsnorm of doelstelling wordt verstaan.

Aanvliegroute 3: wees DOE
Een uitgangspunt van beoordelen is dat je soms moet snoeien om te kunnen groeien. Veel leidinggevenden ontbreekt het aan lef om gedurende het jaar de medewerker Duidelijk, Open en Eerlijk (ben DOE) feedback te geven. Zij zien het beoordelingsgesprek als een beleefdheidsritueel en bedekken het slechte functioneren van hun medewerker met de mantel der liefde. Een hele kwalijke zaak. De medewerker hoort niets van zijn leidinggevende en onder het mom van ‘geen bericht, goed bericht’ denkt hij dat hij goed functioneert. Omdat dit niet het geval is, wordt hem de kans ontnomen zijn presteren te verbeteren. Beter en ook eerlijker is het als leidinggevende om het onvoldoende functioneren te benoemen, met de medewerker op zoek te gaan naar de reden en hier ontwikkelafspraken over te maken. Het kan dan zo maar zijn dat bij de medewerker het kwartje valt en dat hij beter gaat presteren. Medewerker blij, hij is zijn leidinggevende waarschijnlijk nog eeuwig dankbaar (!), en de leidinggevende heeft een gemotiveerde, zich ontwikkelende en goed presterende medewerker. Een win-winsituatie.

Beste HR-basers, wat zijn jullie ideeën over aanvliegroutes voor objectieve beoordelingen?

Aantal keer bekeken: 976

Laat een reactie achter

Je moet lid zijn van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland

Reactie van Fahtiga Haddad on 15 augustus 2013 at 6:17pm

Dag Jacco,
Graag ontvang ik het artikel en de theorie. Mijn mail is: Fahtiga@act4all.nl

Hartelijke groet,

Fahtiga Haddad

Reactie van Peter Burgers on 15 november 2011 at 11:00pm

Ontvang graag theorie en artikel op m.burgers7@kpnplanet.nl
Bij voorbaat dank!

Reactie van Marja Veerman on 20 januari 2011 at 11:28am
Beste Jacco,

Ook dit artikel zou ik graag van je ontvangen.
marjav@accountview.com
Vriendelijke groeten,
Marja Veerman
Reactie van Angela Manders on 27 december 2010 at 2:17pm

Hallo Jacco,

 

Graag ontvang ik de theorie en het artikel op mijn emailadres amanders@bexcommunicatie.nl

Reactie van Madelijn van 't Veer on 7 december 2010 at 11:49am
Hallo Jacco,
Erg fijn en aardig in deze decembermaand, graag zou ik het artikel ontvangen op mijn e-mailadres m.vantveer@burolubbers.nl.
Hartelijk dank, met vriendelijke groet Madelijn van 't Veer
Reactie van Monique Schipperijn on 6 december 2010 at 10:20am
Beste Jacco,

graag ontvang ik ook de theorie en het artikel, monique.schipperijn@cito.nl

met vriendelijke groeten,
Monique Schipperijn
Reactie van Wil Bakker on 2 december 2010 at 1:03pm
Beste Jacco,

Ik ontvang heel graag de theorie en het artikel op wil.bakker@nlr.nl.

Alvast hartelijk dank,
Groetend Wil Bakker
Reactie van Diederik Bos on 29 november 2010 at 1:56pm
Beste Jacco,
Het goed en bruikbaar verhaal en daarom ontvang ik graag dit artikel, email: db@bwaste.nl
Reactie van Klaas Koster on 29 november 2010 at 1:52pm
Beste Jacco,

U heeft het druk met het doorsturen van de theorie en het artikel lees ik.
Ook ik zou deze graag ontvangen: kkoster@welzijnmenterwolde.nl

Alvast bedankt.

Met vriendelijke groet,
Klaas Koster
Reactie van Joan de Bruijn on 29 november 2010 at 1:19pm
Beste Jacco,

Ook ik ontvang graag de theorie en het artikel. Mijn mailadres is jdbruijn@twice.nl.
Alvast bedankt.

Met vriendelijke groet,
Joan de Bruijn