'Hoezo goed Nederlands spreken? Ze verstaan me toch?'

Zegt Aaya tegen mij. Ze heeft een Poolse achtergrond en spreekt Nederlands met een behoorlijk accent. Ik merk dat ik me extra moet inspannen en concentreren om haar woordelijk te kunnen volgen.

Als ik eerlijk ben, merk ik dat ik niet altijd zin heb om er die extra energie in te steken of op een aantal momenten gewoon te moe ben om dit goed te kunnen doen. Dat is mijn probleem zou je kunnen zeggen. Dan moet ik maar wennen aan dat accent en aan de soms wat aparte zinsopbouw. Maar het valt niet mee om haar te volgen, want haar accent geven alle woorden een andere klank of haar zinnen een andere intonatie.

Ik spreek Aaya omdat ze gaat participeren aan een training 'Effectief beïnvloeden'. Als ik haar vraag in het intakegesprek waarom ze wil meedoen aan deze training geeft ze aan dat ze het gevoel heeft dat ze anderen lastig kan overtuigen, en zich niet altijd serieus genomen voelt. Ze is een beleidsmedewerker met coördinerende taken en heeft veel overleg met collega's en ook met externen.

Nu is het een interessante vraag in hoeverre haar Nederlands mét accent een rol speelt in haar omgang en communicatie met haar collega's en haar gevoel dat ze minder overtuigend overkomt? Ze doet met haar zware accent een onbewust en waarschijnlijk ook ongewild appèl op de bereidheid van de ander om te investeren in een zeer actieve vorm van luisteren. Als je dit namelijk niet doet loop je de kans dat je zaken mist van wat ze zegt of de draad kwijt raakt.

Het zou zo kunnen zijn dat collega's dit maar kort of beperkt willen doen, en het vervolgens 'opgeven'. Dit wil zeggen dat ze zich onbewust niet meer open stellen voor wat Aaya te zeggen heeft, laat staan zich door haar laten overtuigen.

Stel dat dit zo werkt, is daar dan een oplossing voor? Ik denk het wel! Een goed voorbeeld vind ik een medestudent die met mij dezelfde opleiding volgt. Zij spreekt apart en is lastiger te verstaan. Als zij zich voorstelt in de groep vertelt ze dat ze een zuurstofgebrek heeft gehad bij haar geboorte en daarom wat moeilijk spreekt. Ik heb dit zelf als zeer prettig en ook als professioneel ervaren.

Zo zou Aaya kunnen aangeven aan mensen die zij voor de eerste keer ontmoet dat ze Nederlands spreekt met een Pools accent en dat zij het prettig zou vinden dat je haar vraagt om zaken te herhalen als je haar niet helemaal kunt volgen. Daarmee 'compenseert' ze enigszins het beroep dat ze op mensen doet om zeer geconcentreerd naar haar te 'moeten' luisteren om haar te kunnen volgen.

En door dit zélf zo aan te geven, vergroot ze de kans dat collega's deze bereidheid willen opbrengen, en kan Aaya hen wellicht ook gemakkelijker overtuigen.

Aaya staat hier echter (nog) niet voor open. En met haar wellicht vele andere mensen die Nederlands spreken met een zwaar accent. Op zich begrijpelijk, want iedereen wil graag geaccepteerd worden zoals hij/zij is en dus ook zoals hij/zij praat. Maar als je merkt dat je daardoor minder effectief bent in het omgaan met anderen en je doelen niet bereikt, is dit wel een punt om eens bewuster en beter naar te kijken (en naar te luisteren).

Sonja Scholts www.scholts-changing.nl

Aantal keer bekeken: 722

Laat een reactie achter

Je moet lid zijn van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland

Reactie van Sonja Scholts on 2 mei 2014 at 9:17pm

Hoi Agnieszka,
Uiteraard is een licht buitenlands accent (geldt natuurlijk ook ook voor Brabants, Limburgs, of Fries accent) geen enkel punt. Waar ik vooral voor pleit is voor bewustwording op dit gebied, zeker als je minder tevreden bent over bijvoorbeeld je overtuigingskracht. En ik ben het helemaal eens met jouw laatste zinnen: check of je gesprekspartner je verstaat en begrijpt.Maar ook: geef het aan als je de ander niet goed begrijpt of niet goed kan volgen.

Reactie van Agnieszka van Ruijven-Rojek on 1 mei 2014 at 5:55pm

Beste Sonja,
Waar ik benieuwd naar ben, is of deze Aaya gebrekkig Nederlands spreekt, of dat er bij haar sprake is van correct Nederlands met een zwaar buitenlands accent. Als je het eerste bedoelt: uiteraard is het van belang dat je als immigrant goed Nederlands leert spreken. Zeker in een beleidsfunctie met coördinerende taken is dat onontbeerlijk. Echter, als het Nederlands van Aaya vloeiend is, maar haar buitenlandse accent in jouw oren storend klinkt, dan vraag ik me af of je niet te kritisch bent.
Ikzelf ben in Polen geboren en ik ben op mijn 20ste in Nederland komen wonen. Mijn stembanden waren toen al gevormd. Daarom, wat ik ook doe en hoe ik het ook probeer, ik zal nooit accentloos Nederlands spreken. Gelukkig hoor ik vaak van mensen dat ze mijn accent charmant en niet storend vinden. Ik heb een Spaanse vriendin die ook vloeiend Nederlands spreekt, toch moet ik er soms wat extra moeite voor doen om haar goed te verstaan en te begrijpen. Maar een echt probleem zijn voor mij Nederlanders die met een zwaar Limburgs, Fries of Brabants accent spreken. Ik versta ze meestal niet. Dit geldt niet alleen voor mij, maar ook voor mijn man die in Nederland is geboren. Deze Nederlanders checken ook niet bij hun gesprekspartners of ze verstaanbaar zijn en soms zou dat best handig kunnen zijn...
Daarom pleit ik voor meer begrip voor elkaar (waaronder elkaars afkomst, mogelijkheden én beperkingen) en ook voor beter je best doen. Doe je best als je met een ander communiceert en check of je gesprekspartner je verstaat en begrijpt. Andersom ook: als je merkt dat het je niet lukt om iemand goed te verstaan/begrijpen, geef dat aan en vraag om duidelijker/langzamer te praten. Zo moeilijk kan het toch niet zijn, lijkt mij.

Reactie van Wim van Druten on 28 april 2014 at 1:32pm

Hoezo "omdat ze gaat participeren aan een training 'Effectief beïnvloeden'.". Alleen dit Nederlands al; gaat participeren aan ..... . En daarbij; laat Aaya eerst nog wat lessen Nederlands Spreken volgen alvorens te zemelen dat ze anderen lastig kan overtuigen. Als dat een deel van de functie (eisen) is zit ze toch echt met haar taalachterstand / handicap op de verkeerde plek WG! En dan kun je er wel allemaal excuses bij verzinnen maar dat doet niet af aan de gemaakte plaatsingsblunder.