Het is van alle tijden dat sommige sollicitanten zich beter voordoen dan dat ze werkelijk zijn. Een selecteur heeft daar echter helemaal niets aan. De kunst is om die jokkebrokken te ontmaskeren voordat het arbeidscontract is getekend. Dat kan uiteraard door explicieter te vragen om diploma’s en telefoonnummers van referenties. Maar doortrapte leugenaars zijn moeilijker te ontmaskeren. De kunst is om in een selectiegesprek het kaf echt van het koren te scheiden.


Als je mij jouw e-mailadres mailt, ontvang je ter informatie en inspiratie twee artikelen over het selectiegesprek en een sfeerimpressie van een training.


Ervaringen uit het verleden zijn goede voorspellers
Ervaringsgericht interviewen biedt soelaas om jokkebrokken te ontmaskeren. De basisgedachte is dat ervaringen uit het verleden de beste voorspellers zijn voor toekomstig gedrag. De methodiek richt zich dan ook op het verzamelen van informatie over gedrag dat, ten aanzien van bepaalde competenties, in het verleden reeds is vertoond. Dus niet het kennen of weten staat op de voorgrond, maar het kunnen en zijn. De vragen worden dan ook in de verleden tijd gesteld (‘wat deed u?’ in plaats van ‘wat zou u doen?’). De claimende sollicitant moet maar eens vertellen over zijn ervaringen en bewijzen dat hij echt met bepaalde bijltjes heeft gehakt. In het gesprek vraagt de selecteur door over gebeurtenissen uit het verleden, waarin de kandidaat een bepaalde vaardigheid gebruikte of waar een beroep werd gedaan op een bepaalde persoonseigenschap. De vragen doorlopen vijf niveaus: situatie, taak, actie, resultaat en reflectie, de STARR-methodiek.

Op afstand betrokken of dicht bij het vuur?
In de situatiefase spreekt de sollicitant in de wij-vorm of in andere vrij onpersoonlijke vormen, zoals bij ons, men, ons team en onze organisatie. Deze fase eindigt met een concreet en gedetailleerd beeld over de situatie waarin deze ervaring zich heeft afgespeeld. Een jokkende sollicitant rolt vaak door de eerste stap heen. Anders wordt het als de vragen explicieter worden en de sollicitant in de ik-vorm moet gaat antwoorden. In de volgende fasen van het gesprek staan de taak, doorgevoerde acties en de resultaten ervan, centraal. Als de sollicitant op afstand betrokken was en dus onvoldoende dicht bij het vuur heeft gezeten, dan kan hij er niet veel over vertellen en wordt het lastig er vragen over te beantwoorden. Vaak moet de sollicitant (te) lang nadenken over de antwoorden die dan ook aarzelend uitgesproken worden.

Geen coulance!
Schroom als selecteur dan niet om door te vragen en leg de sollicitant het vuur na aan de schenen. Spreek uit dat het verhaal dun is en zet de claimende sollicitant aan het werk door nog meer vragen en voorbeelden. Maak niet de vergissing om coulant te zijn, maar blijf scherp doorvragen. Eventuele twijfels kunt u openlijk ter sprake brengen. Wellicht tijd om afscheid te nemen van de leugenaars.

Zijn selecteurs met STARR verzekerd van louter eerlijke instromers? Helaas niet. Sommige sollicitanten zijn even moeilijk te vangen als palingen in een emmer gelei. Slechts een schrale troost rest daarbij: op den duur vallen ze toch wel door de mand. En als ze dat niet doen, dan zijn hun leugens toch nog ergens goed voor geweest.

Aantal keer bekeken: 932

Laat een reactie achter

Je moet lid zijn van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland

Reactie van Yvonne Verweij on 16 augustus 2010 at 2:28pm
Nog één in de rij die graag de artikelen wil ontvangen.
yverweij@taalunie.org. Veel dank alvast!
Reactie van Edward O'Breen on 16 augustus 2010 at 2:04pm
LS

MBT de STARR methodiek is er wel een caveat. De naïeve sollicitant die liegt zal je er zonder teveel moeite uithalen. Gedragsgeoriënteerd interviewen is echter niet nieuw. Kandidaten weten dat zij gedragsgeoriënteerde vragen kunnen verwachten. Een slimme sollicitant zal zich voorbereiden en met geloofwaardige antwoorden en gedragsvoorbeelden komen. Als je vaker dezelfde leugen verteld hebt is het voor de gesprekspartner veel moeilijker om deze leugen te doorzien. Daarbij gaan de meeste mensen, ook professionals, af op ‘leugenachtige’ signalen die helemaal geen betrouwbare signalen voor misleidend gedrag zijn. Iemand kan bijvoorbeeld zenuwachtig zijn uit angst niet geloofd te worden terwijl hij juist de waarheid spreekt. De interviewer interpreteert dit zenuwachtige gedrag vervolgens als leugenachtig. Aarzelen en wachten met een antwoord is persoonsafhankelijk. Je moet iemands basisgedragslijn kennen voordat je aarzelen en wachten kan interpreteren als een indicatie voor leugenachtig gedrag. Veel of juist weinig oogcontact is ook geen betrouwbaar signaal voor misleiding. Zo zijn er nog veel meer verbale, non-verbale en stemaanwijzingen voor misleidend gedrag die door leken en professionals verkeerd geïnterpreteerd worden.

Edward O'Breen
http://www.forinterviewing.nl
Reactie van Fatma Gumus on 16 augustus 2010 at 1:53pm
ook ik wil graag de artikelen ontvangen.

fatma.gumus@tcg-vision.nl
Reactie van Amanda van Hoorn on 16 augustus 2010 at 1:43pm
Hallo Jacco,

Ook ik zou de artikelen graag ontvangen.
amanda.van.hoorn@amsterdam.msf.org

Thanks!
Reactie van Hilde Hartgerink on 16 augustus 2010 at 1:07pm
Hallo Jacco,

Ik wil ook graag de artikelen ontvangen.
hhartgerink@habitask.nl

Dank je wel!
Reactie van eelco velthof on 16 augustus 2010 at 12:40pm
Hallo Jacco,

graag zou ook ik de artikelen ontvangen
e.velthof@planet.nl

alvast dank
groet
eelco velthof
Reactie van Leonie Wiersma on 16 augustus 2010 at 12:24pm
Ik zou ook graag de artikelen ontvangen.
leonie.wiersma@sandon.eu

Alvast bedankt.
Reactie van Marleen Stel on 16 augustus 2010 at 12:08pm
Ik zou graag de 2 artikelen ontvangen.
m.stel@boon.nl

Alvast bedankt!
Reactie van Frans van den Berge on 16 augustus 2010 at 12:07pm
Ooit heb ik een werkgever verteld over een gat in mijn cv. Ik was een half jaar zonder werk. Ik probeerde in het gesprek dit uit te leggen, maar het gesprek werd direct beindigd. (StarGroup (met eigenaar Francois Kleijs).

Over het gat;
Deze werkgever, Nieuwe Banen Rotterdam Werkt, had mijn uitkering gekort. Ik had 8 maanden bij Nieuwe Banen Rotterdam Werkt (projectorganisatie voor Melkert & Banenpool) gewerkt. Ik werd bedankt. Tijdens het feestje van mijn afscheid (waar ik geen prijs op stelde) werd mij gevraagd nog naar een cafe te komen. Ipv dat ik daar heen ging, ging ik naar huis. Ik was erg teleur gesteld.

Na afloop werd ik gekort op mijn uitkering. (dit werd gedaan door mijn voormalig leidinggevende Tonny van der Schoor ( nu werkzaam bij Stad Rotterdam). Ik was 26 en had net een nieuwe vriendin. Werk werd me niet gegund via de uitzendbureaus in Middelharnis. Ze hadden geen HBO werk en ik moest het maar in de krant zoeken. Na 6 weken werd mijn telefoon afgesloten omdat ik de rekening niet kon voldoen. De betaling van het eerste termijn van mijn uitkering was gehalveerd omdat ik werk had geweigerd. (Blijkbaar was die "afspraak in het cafe" een job aanbieding.). Ik maakte bezwaar. Maar schriftelijk werd dit afgewezen en er waren geen beroep mogelijkheden.

Na 6 weken werd ik weer aangesloten. Ik belde mijn vriendin. Ik kreeg haar vader. Ze was overleden. Ze was meegereden met haar broer en was verongelukt.

De sollicitaties gingen slecht. En pas na een half jaar vond ik een nieuwe uitdaging.

In 2006 werd mij naar dit gat gevraagd, en resulteerde in een afwijzing. Inmiddels heb ik dit gat verschreven op mijn cv. Want een ongemakkelijk gesprek is een afwijzing. En als ze het cv incorrect vinden dan ben ik een leugenaar.

Ik wil graag werk in de richting waar ik voor geleerd heb. Zegt u het maar. Ben ik een slecht iemand?

Frans van den Berge
Stavenisse
Reactie van Anja Spaans on 16 augustus 2010 at 12:03pm
Ben geïnteresseerd in je artikelen.
anjaspaans@quaestus.eu