Historicus Safranski noemde de uitvinding van het sceptische individu de belangrijkste uitvinding van de westerse cultuur. De mens heeft de unieke eigenschap dat hij vraagtekens plaatst bij datgene wat boven hem is geplaatst, of dat nu God of koning is.

Pseudo-scepticisme dreigt die unieke eigenschap te verdringen op de werkvloer. Dat concludeerden we in ons onderzoek naar tientallen medewerkers die samenwerkten met nieuwe technologie. Bijvoorbeeld bij Joris, een ervaren procesoperator en sinds kort manager van een hypermoderne robot met een onbekende en chronische storingsziekte. Veelvuldig gebruik van de ‘ignore knop’ bij een rood piepend lampje, vormt een belangrijk deel van zijn dagelijkse routines. Of registeraccountant Martin. De analyses uit zijn nieuwe, volautomatische softwarepakket zijn volgens hem niet te vertrouwen en moeten volgens hem vooral genegeerd worden. De rest van zijn team blijkt het daar hartgrondig mee eens te zijn.

Pseudo-scepticisme over technologie op de werkvloer blijkt een groot en wijdverspreid probleem. Medewerkers vanuit uit allerlei sectoren en opleidingsniveau's die de toegevoegde waarde van samenwerking met nieuwe technologie niet (willen) zien. Zij willen/kunnen de samenwerking  met nieuwe technologie niet aangaan of zijn niet in staat deze vol langdurig te houden. Procesoperator Joris en registeraccountant Martin is weinig kwalijk te nemen. Hun kwaliteiten zijn niet het probleem. De kwaliteiten van de nieuwe technologie ook niet, de spookverhalen over techniek als een soort van monster zijn vooral erg cynisch.

De echte interessante uitdaging is het inrichten van een mens-techniek samenwerking waarbij zowel de kwaliteiten van de mens (bijv. flexibiliteit) als de techniek (bijv. betrouwbaarheid) optimaal gebruikt worden. Daarvoor zijn er drie relevante vragen te stellen: (1) hoe mensen de samenwerking aan willen gaan; (2) hoe ze die samenwerking aan kunnen gaan en (3) of en onder welke voorwaarden zij die samenwerking kunnen volhouden.

De antwoorden weten we ook vanuit jarenlang (sociotechnisch) onderzoek. Die hangen samen met arbeidskwaliteitseisen, support en betrokkenheid van medewerkers bij de implementatie. Hét domein van HR professional dus. Helaas spelen zij daar tot nu nauwelijks of geen rol in. Zelfs niet indirect via het lijnmanagent. En dat is gevaarlijk. Werk met beperkte arbeidskwaliteit en daarmee verdere groei van pseudo-scepticisme wordt werkelijkheid.  

Voldoende reden dus om HR professionals te herinneren aan de belangrijkste uitvinding volgens Safranski.


Stephan Corporaal is de nieuwe, nieuwsgierige lector HRM bij Hogeschool Saxion en TechYourFuture. Hij geeft leiding aan de onderzoeksgroepen Strategisch HRM en Human Capital in Smart Industry.

Aantal keer bekeken: 227

Laat een reactie achter

Je moet lid zijn van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland