Via de Linkedin Groep Compensation & Benefits Management Network (CBMN) ontving ik deze week het artikel ‘Correlation between organizational culture and compensation strategies using Charles Handy’s typology’ van Antonio Linhares. Absoluut interessant!

Wat concludeert deze auteur? Hij stelt vast dat, als het beloningsbeleid in de pas loopt met de bedrijfscultuur, dit positief uitwerkt op behoud en betrokkenheid van personeel. Goed gekozen.

Afgezien van het feit dat ik zo langzamerhand een nare smaak in mijn mond krijg van al dat geleuter over betrokken medewerkers, biedt deze benadering een aardig doorkijkje in de effectiviteit van diverse beloningsvormen. En ja natuurlijk, de context is uitermate relevant!

Handy, op wiens typologie Linhares c.s. zijn onderzoek baseert, vernoemde zijn bedrijfsculturen naar de Griekse goden Zeus, Apollo, Athene en Dionysus. Want, weet Handy, hoewel elke organisatie meer dan één god aanbidt, er is altijd sprake van een dominant godsprofiel dat prima de gemeenschappelijke identiteit verbeeldt.

Zeus staat bij Handy voor een cultuur waarin de leider het centrum van de macht vormt. Medewerkers die daarvan willen profiteren, doen er verstandig aan gemene zaak met hem of haar te maken. In de Zeus cultuur wordt namelijk ‘het juiste gedrag’ gewaardeerd, wijst de studie van Linhares uit. Zowel in termen van senioriteit als van loyaliteit. We moeten daarom dit gedrag nader expliciteren, zodat medewerkers weten wanneer zij in aanmerking komen voor meer loon.

Ik moet opeens denken aan al die managers die van overleven hun tweede natuur hebben gemaakt.

Apollo staat daar wellicht diametraal tegenover. Apollo staat voor orde en rust. Functies bepalen hier het verschil in loon, niet individueel gedrag. De weg omhoog, weet Linhares, is binnen die bedrijfscultuur slechts met een carrièreladder te bestijgen. En van elk organisatielid wordt verondersteld dat hij weet hoe dit hulpstuk werkt in tijd van nood. Wanneer, zal ik maar zeggen, het salarisplafond is bereikt.

Het beeld van mijn schoonzus doemt nu op. Een verzekeringsarts die er een loonschaal bijkreeg toen ze aan welgeteld één medewerker leiding ging geven. En dat terwijl ik denk dat haar functie twee schalen lager nog steeds uitstekend wordt betaald (altijd kritisch blijven, ook als het je eigen familie betreft:)).

Athene kenmerkt zich door een taakgerichte cultuur waarin men gehecht is aan het resultaat. Hoe die tot stand komt, doet er minder toe. Als maar gebeurt wat moet worden gedaan. Bedrijven met een dergelijke output gerichte cultuur focussen op de korte termijn en doen er goed aan hun medewerkers resultaatafhankelijk te belonen, willen medewerkers zich voelen gewaardeerd. Boter bij de vis, zal ik maar zeggen.

Volgens de onderzoekers zijn grote ondernemingen de beste voorbeelden van bedrijven waar Athene de scepter zwaait. Maar Linhares onderzocht alleen Braziliaanse bedrijven. Zou het in Nederland ook zo zijn?

Bij Dionysus, de god die alles wat groeit en bloeit symboliseert, is sprake van een cultuur waarin medewerkers graag uitgedaagd worden om hun expertise te tonen. Ondernemingen sturen op de lange termijn.

Groei en ontwikkeling worden als schaarse kansen gepercipieerd, waardoor medewerkers graag hun uiterste best doen om hun (geringe, want vaak plat georganiseerd) carrière mogelijkheden ten volle te benutten. Volgelingen van Dionysus worden graag beloond voor hun talent, probleemoplossend vermogen en toegevoegde waarde.

Opvallend aan deze bedrijfscultuur is het belang dat medewerkers hechten aan hun vaste beloningscomponent. En wel zo dat die boven het marktgemiddelde uitstijgt. Dit komt dan weer omdat dit type medewerkers zich vaak zo heeft gespecialiseerd, dat zij zichzelf – al of niet terecht - schaars zijn gaan wanen.

Ik heb het hier al eerder gezegd: de wetenschap is er allang van overtuigd dat het er niet toe doet welk beloningssysteem je hebt. Of je nu over een prachtig performance managementsysteem beschikt met mooie bonussen, of dat je variabele beloning maar helemaal niks vindt, het maakt helemaal niet uit. Als wat je doet maar rechtvaardig is, past binnen het waardenpatroon. Dat is waar jouw personeel op let. Dat is wat hen motiveert!

Rolf Baarda is directeur van Bureau Baarda, adviseurs voor beloningsbeleid en organisatievraagstukken. Nieuw is dat wij P&O'ers coachen die zelf hun beloningsbeleid willen opzetten of herzien. Je krijgt van ons persoonlijk advies bij het maken van de juiste keuzes, de toepassing van beloningssystemen en feedback op de resultaten die jij hebt gerealiseerd. Goed voor je kennis en de portemonnee van je baas.

Graag stel ik ons bureau aan je voor in een korte presentatie. Je kunt daarvoor een afspraak maken via 085-27.37.468 of mailen naar rolf@bureaubaarda.nl

Aantal keer bekeken: 849

Laat een reactie achter

Je moet lid zijn van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland om reacties te kunnen toevoegen!

Word lid van HRbase - grootste HR netwerk van Nederland

Reactie van Sander Oldenkamp on 2 september 2013 at 3:07pm

Goed verhaal Rolf. Ben het helemaal met je eens, pas je beloningsysteem aan bij de cultuur van de organisatie. Misschien kan het specifieker; pas het aan op de afdeling/team...of zou het zelfs op individueel niveau kunnen?
De typologie van de vier goden herken ik in de Quinn-typeringen die ik zelf in de praktijk gebruik in de implicit association test genaamd Personality Poker in dit organisatiecultuurtraject: http://prezi.com/wsojpx_un8ka/organisatiecultuur-hoe-creeer-je-een-...