Goed onderwijs leidt niet op voor een vaste baan, maar voor een goed bestaan

We leven in een tijd waarin veranderingen in de wereld elkaar steeds sneller opvolgen. Technologische innovaties, ecologische veranderingen en geopolitieke verschuivingen zorgen voor een voortdurende onzekerheid en vragen veel van ons aanpassingsvermogen. Om succesvol en gelukkig te zijn in die onzekere toekomst, hebben onze kinderen andere vaardigheden nodig. Je ziet nu al dat veel mensen moeilijk kunnen omgaan met alle veranderingen en onzekerheden. De ontevredenheid en heimwee naar vroeger neemt toe. Er is echter geen regering of stroming die deze ingrijpende veranderingen kan stoppen of vertragen, laat staan terugdraaien. Het enige wat we kunnen doen is leren om er behendig mee om te gaan.

Traditioneel is ons onderwijs primair gericht op het overdragen van zoveel mogelijk kennis, theorieën en methodieken. De leraar doceert, de leerling reproduceert. Als je braaf leert wat onderwezen wordt, dan krijg je een goed cijfer, een mooi diploma en komt het later hopelijk helemaal goed met je. Die belofte is achterhaald. Kennis is inmiddels overal en op elk gewenst moment beschikbaar. Tegen de tijd dat je bent afgestudeerd is je goede baan vermoedelijk al verdwenen of gegarandeerd zo ingrijpend veranderd, dat de skills die je hebt geleerd niet meer actueel zijn… Ontwikkeling is de grootste investering van ons leven, maar op onderwijs zit geen garantie. Als het op de arbeidsmarkt niet blijkt te passen, dan kun je het niet meer ruilen.

Het wordt daarom hoog tijd dat we huidige schoolse systeem radicaal veranderen. Je gaat immers niet naar school om Triviant te winnen. Je doet een opleiding om vaardigheden te ontwikkelen die relevant zijn voor je toekomst. Contactuele vaardigheden, creativiteit, samenwerking, zelfstandigheid, zelfvertrouwen, omgaan met tegenslagen, doorzetten en aanpassingsvermogen zijn belangrijker dan feitjes en rijtjes.

Je beste leraar blijft nog altijd je laatste mislukking

In de nieuwste uitgave van ‘Kijk op Oost Nederland’ bespraken wij, met een aantal specialisten, de kloof tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt. Het onderwijs zit muurvast in systemen, waarin studiepunten belangrijker worden dan ontwikkeling. We misvormen jong talent tot volgepropte eenheidsworst, die wordt voorbereid op een gedateerd systeem en verdwijnende beroepen.

Om bij te blijven zullen scholen een inhaalslag moeten maken in de transformatie van onderwijzen naar leren. Elk mens is uniek, ieder kind heeft talent. Dat talent ontwikkelen en het zelfstandig kunnen toepassen en aanpassen, is de sleutel tot een goed bestaan. Ontwikkelen vraagt dus om een omgeving waarin we zelf ontdekken en experimenteren. Een school waar creativiteit en levendigheid niet meer worden afgebroken omwille van orde, structuur en schoolse systemen, maar een leeromgeving waar we passie doen ontbranden. Zoals de Ierse dichter William Yeats al ruim een eeuw geleden stelde: Onderwijs is niet het vullen van een vat, maar het ontsteken van een vuur.

Lees verder

Aantal keer bekeken: 31

Plaats een reactie