Duurzaam, Samenwerken, Klantgericht, Innovatief zijn de belangrijkste kernwaarden

Wat opvalt als je de kernwaarden zoals vermeld op de sites van de top werkgevers volgens Intermediair 2011 bekijkt, is dat er grote verschillen zijn. Vooral ook in de mate waarin ze interne en externe zeggingskracht hebben.
Sommige bedrijven presenteren hun kernwaarden onder het kopje organisatie. De boodschap die ze hiermee overbrengen is dat de kernwaarden net zo centraal staan als bijvoorbeeld de missie die ook in datzelfde rijtje staat vermeld. Bij andere bedrijven moet je de kernwaarden min of meer reconstrueren uit hoe de bedrijfscultuur wordt omschreven. Ze worden dan ook vaak niet zo aangeduid, maar als cultuurkenmerken. Je vindt ze meestal onder het kopje werken bij. Voor deze bedrijven zijn kernwaarden vooral een manier om aan potentiële werknemers duidelijk te maken hoe het is voor het betreffende bedrijf te werken. En weer andere organisaties, vaker overheidsinstellingen dan commerciële bedrijven, hebben blijkbaar nog niet nagedacht over hun kernwaarden en/of vinden het niet de moeite waard om die op hun site te vermelden. Het is natuurlijk niet zo dat deze organisaties geen kernwaarden hebben. Want iedereen die er werkt zal je zo kunnen vertellen wat ze zijn. Maar ze zijn niet geëxpliciteerd.

Welke context krijgen de kernwaarden mee? Ook dat verschilt nogal. Sommige bedrijven geven invulling aan een kernwaarde door te omschrijven wat die betekent voor de wijze waarop wordt gewerkt, zoals: ‘integer: eerlijk, nauwkeurig en betrouwbaar zijn in al onze handelingen.’ Terwijl anderen het laten bij het begrip zelf. Dat laatste heeft natuurlijk als nadeel dat het dan door iedereen anders kan worden begrepen. Wat betekenen bijvoorbeeld kernwaarden als ‘professioneel’ en ‘klantgericht? Dat zijn containerbegrippen die niets betekenen als je ze niet definieert. Bovendien zijn ze zo algemeen en eigenlijk zo vanzelfsprekend dat ze betekenisloos zijn zonder verdere toelichting. Ook opmerkelijk is de manier waarop kernwaarden worden omschreven. Vaak gaat het om “streven naar”. Veel organisaties streven ernaar om duurzaam te opereren, maar bijna geen enkele geeft aan wat het meetbare resultaat daarvan is. Het is interessanter om te horen hoe duurzaam een bedrijf daadwerkelijk is dan te horen dat men dat wil zijn.

Wat verder opvalt is dat het aantal kernwaarden erg verschilt. Sommige bedrijven vermelden één kernwaarde terwijl anderen er maar liefst zeven noemen. Is één te weinig en zeven teveel? Om dat te bepalen gaat het om het doel dat kernwaarden dienen: aangeven waar je als organisatie fundamenteel voor staat. De consensus onder deskundigen lijkt te zijn dat drie tot vier kernwaarden optimaal is. Minder dan dat is te weinig om je als organisatie een identiteit te geven en bij meer lijkt het alsof je geen keuze hebt kunnen maken en alles belangrijk vindt.

'Duurzaam', 'Samenwerken', 'Klantgericht', 'Innovatief'. Dat zijn de belangrijkste kernwaarden die je terugvindt bij de beste werkgevers van Nederland. De verscheidenheid aan kernwaarden is groot. In totaal zijn er meer dan vijftig kernwaarden over alle organisaties. Daarbij springt in het oog dat een bepaalde waarde altijd als positief wordt beoordeeld terwijl de tegenovergestelde waarde nooit. Zo tref je wel ‘informeel’ aan als kernwaarde, terwijl ‘formeel’ nooit wordt genoemd. Ook een begrip als ‘politiek’, in de betekenis van het belang van de factor macht, wat bij uitstek kenmerkend is voor overheidsinstellingen, zie je nergens vermeld. De set van acceptabele kernwaarden is blijkbaar beperkt. Dat zegt veel over wat wordt gezien als de ideale Nederlandse organisatie. Die heeft een dienstverlenende instelling, wil graag vernieuwen, houdt rekening met het milieu en is gericht op –niet verwonderlijk in Nederland Polderland- samenwerken.

Een eerste conclusie op basis van deze inventarisatie is dat veel organisaties weliswaar kernwaarden hebben geformuleerd maar er vaak nog niet in zijn geslaagd om die echt onderscheidend en betekenisvol te laten zijn. Zodat ze in de praktijk nog weinig houvast bieden voor medewerkers in hun werk en niet bijdragen aan een duidelijk profiel voor de buitenwereld in het kader van employer branding.

Stuur me een mail als je wilt weten wat kernwaarden zijn van de topwerkgevers en hoe vaak ze in de lijst voorkomen. Dan stuur ik je het overzicht.
m.brenters@personaldeal.nl

Bekijk ook de kernwaarden per bedrijf.